اندیشکده اینترپرایز: روسیه هم از توافق ایران و چین نگران است

بازدیدها: ۱۲

به گزارش اتاق خبر اندیشکده مشیر و به نقل از منبع خبری دیپلماسی ایرانی/ جفری پاینه (Jeffrey Payne) – اینترپرایز: شایعات پیرامون توافق قریب الوقوع ایران و چین به نظر درست می‌آید. توافقی که می‌تواند زمینه را برای مشارکت‌های راهبردی دو کشور فراهم کند. همچنین این توافق می‌تواند پیامدهای ژئوپلتیکی قابل ملاحظه‌ای برای خاورمیانه و منطقه دریای هند داشته باشد. همه بازیگران منطقه‌ای مستقیم و غیر مستقیم هزینه‌های سیاسی این توافق را خواهند داد.

اسناد افشا شده از یک توافق ۴۰۰ میلیارد دلاری پرده بر می‌دارند. با سرمایه گذاری در بخش‌های انرژی، زیرساخت، ارتباطات، فناوری و فروش تسلیحات نظامی. این توافق می‌تواند شاهراه اقتصاد ایران باشد. تزریق عظیم سرمایه و دریافت زنجیره پیشرفته‌ای از ترتیبات توسعه‌ای برای رونق اقتصاد، دستاورد ایران از این توافق است. ایران نیز عرضه تضمین شده‌ای از ذخایر گاز و نفت با قیمتی پایین‌تر از بازار را برای ۲۵ سال تضمین می‌کند. از سوی دیگر، چین در دستیابی به منافع راهبردی‌اش با موانع کمتری روبه رو خواهد بود.

حجم مالی این توافق مشابه با هیچ یک از سرمایه گذاری‌های منطقه‌ای چین نیست. در واقع چین از انزوای بین المللی ایران بهره برداری و شرایطی را پیشنهاد کرده که تهران در شرایط معمول آنها را رد می‌کرد. مانند توافق بر سر یک قیمت بلندمدت ترجیحی برای نفت و گاز طبیعی و فعالیت واحدهای نظامی و پرسنل کسب و کارهای دولتی چینی در مناطق راهبردی کشور.

بندر جاسک یکی از مناطق راهبردی ذکر شده در این توافق است. این بندر می‌تواند نقطه کانونی توسعه زیرساختی باشد و به ایران و چین کمک کند تا برای برخی از اهداف صادرات انرژی تنگه هرمز را دور بزنند. توسعه بندر همچنین می‌تواند توانمندی ایران در تهدید تنگه هرمز را افزایش دهد.

افزایش مانور و تمرین‌های نظامی دوجانبه، همکاری‌های بیشتر در توسعه سامانه‌های تسلیحاتی و اشتراکات اطلاعاتی از دیگر مزایای این توافق است.

پکن مطمئن است که قادر خواهد بود رقبای منطقه‌ای ایران را به عنوان شرکای کلیدی خود حفظ کند. سرمایه گذاری چین در عربستان و امارات قابل چشم‌پوشی نیست. چین تا به حال سرمایه گذاری‌های قابل ملاحظه‌ای در منطقه شام انجام داده و روابط اقتصادی خوبی با اسرائیل بنا کرده است.

برای ایالات متحده این توافق نشانه‌ای از اراده چین برای گسترش نفوذش در منطقه دریای هند است که به نوبه خود می‌تواند به تعریف جدید واشنگتن از رابطه‌اش با کشورهای منطقه منتهی شود. چین قصد دارد تصویری از ایالات متحده ارائه شود که منطقه بین واشنگتن و پکن مجبور به انتخاب باشد. بنابراین ایالات متحده باید در دنبال کردن نگرانی‌هایش در منطقه مهارت دیپلماتیک قابل ملاحظه‌ای به خرج دهد.

پروژه راه آهن چابهار به زاهدان از تمایل مشترک هند و ایران برای همکاری خبر می داد. با این حال، مشارکت با چین می‌تواند اهمیت همکاری با هند را کاهش دهد. با توجه به تنش‌های اخیر هند با چین و پاکستان، همگرایی ایران با چین به لحاظ راهبردی به زیان هند است.

روسیه نیز اگرچه حامی ایران است اما از هزینه‌های این توافق در امان نخواهد بود. در نگاه اول اینطور به نظر می‌رسد که این توافق می‌تواند مشارکت مسکو و پکن برای تسلط بر قاره آسیا را افزایش دهد. با این حال، هیچ شاهدی وجود ندارد که پکن در این توافق با مسکو همگراست. ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه مخالفتی با رفاه یکی از شرکای کلیدی خود در خاورمیانه نخواهد داشت اما توافق این علامت را می‌دهد که دست مسکو تا اندازه‌ای توسط پکن کوتاه خواهد شد. پکن و مسکو ممکن است در مواردی با هم به توافق برسند اما این توافق علامتی از وقوع آنی یک محور تازه آسیایی نیست.

به نظر می‌رسد که پکن در آستانه رسیدن به یک پیروزی ژئوپلتیکی است. در این راستا پکن هم باید بر ترس‌های منطقه‌ای پیرامون این توافق غلبه کند و هم نگرانی‌های داخل ایران را مدیریت کند. بعید است که این مشکلات هزینه‌های قابل ملاحظه‌ای را بر پکن تحمیل کند.

این توافق همچنین در بردارنده مشکلات بلندمدتی برای چین است که کنار آمدن با آنها را دشوار می‌کند. یک روایت از این توافق افزایش نفوذ منطقه‌ای چین است. سرشت سیاسی توافق نیز پیام اقتصادی پکن را تضعیف می‌کند و می‌تواند پکن را بیش از پیش درگیر سیاست منطقه کند. چین توانایی قابل ملاحظه‌ای در این حوزه ندارد، آن هم در منطقه‌ای که رقبای ژئوپلتیکی‌اش تجربیات ارزشمندی دارند. شاید پکن پیرامون اینکه فراتر از یک شریک اقتصادی قابل اعتماد نگریسته شود چندان تامل نکرده است.


متن فوق در دیپلماسی ایرانی منتشر شده و انتشار آن در وب‌سایت اندیشکده مشیر به معنای تأیید تمام یا بخشی از آن نیست.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *