بحران‌های پویا، کاتالیزور تغییر (بخش سوم)

بازدیدها: ۱۵

بحران ناشی از عدم تطابق دهک‌های پایین، اقشار ضعیف و آسیب­‌پذیر جامعه با تغییرات حاصل‌­شده. همان­‌طور که پیش از این گفتیم با پیشرفت سریع تغییراتی که بر اثر بحران کرونا ایجاد شده، بخشی از جامعه که در شرایط سخت‌­تری با بحران کرونا دست و پنجه نرم می‌کنند، امکان تطبیق با تغییرات حاصل را ندارند. این موضوع مهم، بحران جدیدی با ابعاد مختلف در جامعه ایجاد می‌کند. البته این معضل فقط مختص ایران نیست، هم‌­اکنون می­‌توان مشاهده کرد که در سرتاسر دنیا با گسترش ویروس کرونا تغییرات با سرعت مبهوت‌کننده‌ای در حال ایجاد هستند. در این مقاله، به مصادیق کشور عزیزمان ایران می‌پردازیم.

*معضل حاصل از عقب­‌ افتادگی در نظام آموزشی:

با تغییر ساختار آموزشی و روی‌­آوردن مراکز آموزشی مهم کشور اعم از آموزش عالی و آموزش و پرورش به آموزش آنلاین و فضای مجازی، این سؤال مطرح می‌شود که تکلیف دانش‌آموزان مناطق محروم فاقد اینترنت، تلفن همراه هوشمند و نرم‌افزارهای ارتباطی لازم، چه می­‌شود؟ تکلیف دانش‌آموزان بی‌بضاعتی که علاوه بر عدم امکان خرید تلفن همراه [حتی با مالکیت والدینشان] یا خرید اینترنت، با معضل بزرگ­تری هم‌چون بیکاری نیز مواجه هستند، چه می­‌شود؟ آیا این معضلات چاره‌­ای بجز ترک تحصیل و عدم تحمیل هزینه­‌ها­ی دیگر به خانواده‌های خود [فقط تأمین نیازهای ضروری مانند خورد و خوراک] برای این دانش‌آموزان باقی می‌­گذارد؟

*معضل حاصل از عقب­ افتادگی مالی و درآمدی:

اگرچه پیش از این به مزایای امکان تغییر و پیشرفت در پی بحران و تبدیل بحران به فرصت اشاره کردیم، اما برای اقشار بسیار ضعیف جامعه، که امکان تغییر در ساختار فکری و عملی خود را مقدور نمی­‌دانند، معضل عقب‌افتادگی مالی، تضعیف و وخیم‌تر شدن شرایط زندگی ایجاد می­‌شود. این مسئله موجب افزایش بزه‌های عمومی اجتماعی، فساد، جرم و افزایش فاصله طبقاتی با افرادی می‌شود که این بحران را به فرصت تبدیل کرده‌اند و تغییرات حاصل را به‌­طور مثبت پیش برده‌اند.

*معضل حاصل از عقب‌ افتادگی بهداشتی و پزشکی و درمانی:

سطح توجه اقشار آسیب‌پذیر به مقوله بهداشت و سلامت جسمی با عقب ‌افتادگی مالی کم­رنگ­‌تر می‌شود. با پایین بودن سطح سواد و بی‌اهمیتی به سلامت جسمی [به­‌ویژه در والدین] ممکن است خود درمان‌گری و یا بی‌توجهی به امراض نیز گریبان‌گیر این قشر از جامعه شود.

*معضل حاصل از عقب ­افتادگی بهداشت روان:

عقب­‌افتادگی مالی، عقب­ افتادگی سطح بهداشتی و معضلات آموزشی، که پیش‌تر به آن اشاره کردیم، در قالب معضلات روحی- روانی بروز پیدا می‌کنند. این قشر از جامعه به‌­علت وجود مشکلاتی که بروز بیرونی آن­‌ها مشهودتر است، به مسائلی مانند بیماری‌های روانی بی‌توجه هستند. حتی شاید بر اثر مشکلات عدیده پیشین، گرایش آن­‌ها به ارتکاب فسادهای اخلاقی و اجتماعی برای رفع نیازهای مالی و یا خوردشدن شخصیت بر اثر مشکلات اجتماعی چند برابر شود. آنچه بعد از بررسی مسائل فوق، شایان ذکر می‌باشد این است که وجود این بحران‌ها برای اقشاری از جامعه، تأثیراتی بر کل جامعه می‌گذارد و عدم توجه به حل آن­‌ها گریبان‌گیر کل جامعه خواهد شد. هرچند تعداد افراد مشمول این دهک‌ها زیاد نیستند و سازمان‌ها و مراکز ذی‌ربط می‌توانند این معضلات را به حداقل برسانند، اما بی‌توجهی به آن­‌ها، شرایط را بحرانی‌تر کرده و اقشار بیشتری را به خطر می‌اندازد. در این میان، اندیشکده‌ها به‌­عنوان اتاق‌های فکر و پایگاه‌­های تصمیم‌ساز با مشاهده، آینده‌­پژوهی و ره‌نگاری مناسب و بجا می­‌توانند به مراکز و ارگان­‌های مربوطه مانند بهزیستی، کمیته امداد، نیروی انتظامی، نیروی خدمات اجتماعی و مراکز مشاوره بهداشت و روان و حتی خود اقشار آسیب‌پذیر جامعه (به شرط شناسایی) در راستای کاهش و پیشگیری مسائل ذکر شده و کم­رنگ شدن بحران‌های مذکور و تأثیر آن کمک بسزایی کنند (البته این امر منوط به اولویت­‌دهی و جدیت مدیران و بحرانی دانستن وضعیت اقشار آسیب‌­پذیر می‌باشد).

*بحران حاصل از عقب ‌افتادگی نظام آموزشی

*بحران حاصل از عقب ‌افتادگی مالی و درآمدی

*بحران حاصل از عقب ‌افتادگی بهداشتی، پزشکی و درمانی

*بحران حاصل از عقب ‌افتادگی بهداشت روح و روان


نویسنده: سید میلاد حسینی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *