بحران‌های پویا، کاتالیزور تغییر

بازدیدها: ۵۱

اوایل دسامبر ۲۰۱۹ یک ویروس ناشناخته جدید به نام کووید ۱۹ (COVID-19) در شهر ووهان چین شیوع یافت که باسرعت باورنکردنی همه­‌گیر شد و تمام کشورهای جهان را دست­خوش تغییر کرد. سوای مرگ و میر و اتفاقات ناگوار ناشی از این بیماری، سرعت تغییرات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی جوامع خرد و کلان در پی گسترش همه­‌جانبه این ویروس نیز حائز اهمیت می‌باشد. تغییراتی که اگر این عامل تسریع­‌ساز نبود، شاید سال‌­ها به طول می‌انجامید. از این منظر، می‌توان ویروس کرونا را به­‌عنوان یک کاتالیزور در فرآیند واکنش‌های جوامع در نظر گرفت. در این راستا، به­‌طور خلاصه می‌توان به چند تغییر غیرقابل‌­پیش‌بینی اشاره کرد.

افزایش سرعت اهمیت کنش در راستای تغییرات ناشی از بروز ویروس کرونا به­‌جای واکنش برای مقابله با تغییرات تحمیل شده. شاید در هفته‌های آغازین شروع ویروس کرونا، جوامع صرفاً به مقوله مقابله با تغییرات فکر می‌کردند، اما پس از اندک زمانی، به‌­جای واکنش، به کنش مناسب و ادامه زندگی خود [با وجود ویروس کرونا] روی آوردند.

*تغییرات سریع روابط بین‌الملل. پیش از شیوع این مهمان ناخوانده، کشورهای مختلف به فکر حذف، تحریم و محدودسازی یکدیگر و افزایش میزان سود خود از مشارکت‌ها و تعاملات اقتصادی و سیاسی بودند، اما با همه­‌گیرشدن این ویروس، چهره جدیدی از روابط حسنه و انسان‌­دوستانه به‌­سرعت نمایان شد. تاحدی که در کشورهایی با خصومت‌های دیرینه، اعلام همبستگی، ارسال کمک‌های دارویی و بهداشتی و کنارگذاشتن خصومت‌­ها و کینه‌­ورزی‌­ها نسبت به هم گسترش یافت.

*تغییرات سریع در ساختار جوامع و آمادگی برای بحران‌های جدید. بدیهی است که یک جامعه بزرگ از جوامع خرد زیادی تشکیل می­‌شود که انفعال در هر یک از آن­ها مانند سلول‌های یک پیکر، عملکرد کل آن جامعه را تحت شعاع قرار می‌دهد. این جوامع خرد [خواه یک بنگاه اقتصادی یا سازمان بزرگ ملی] به این باور رسیده‌اند که اگر در پی بحران کرونا دچار چالش بزرگی شده‌­اند، مسلماً ساختار آن­ها نقاط ضعف زیادی داشته که آمادگی، انعطاف لازم و سرعت عمل مناسب برای مقابله با آن بحران را نداشتند، با این آزمون سخت، مجبورند در کوتاه‌­ترین زمان ممکن، برای حفظ و ادامه حیات خود، انعطاف لازم را در ساختارشان ایجاد کنند. این مسئله در مصونیت آن­‌ها در مقابله با بحران‌های دیگر نیز تأثیر بسزایی دارد.

*افزایش سرعت به‌روزرسانی آگاهی‌ها. اتفاقات باسرعت مبهوت­‌کننده‌­ای رخ می‌دهند. ابتدا تصور عام بر این بود که فقط کشور چین با این چالش بزرگ روبرو شده است و وضعیت سایر کشورها‌، عادی و تحت کنترل کامل است. اما پس از گسترش ویروس کرونا به مرزهای خارج از چین، ضرورت اتخاذ استراتژی‌های جدید در دیگر کشورها حس شد. تحقق استراتژی‌های جدید منوط به گسترش و تسریع آگاهی در سطح مدیران و آحاد مردم جامعه بود. از این رو، آگاهی‌­رسانی برای کنش‌­ها و واکنش‌های درست، چه در سطح جوامع چه در سطح فردی، برای حفظ و ادامه حیات باسرعت چشمگیری افزایش یافت.

*کاهش زمان تصمیم­‌گیری در سطح کلان و سطح خرد از دید اجتماعی، اقتصادی، سیاسی در مجموعه‌های دولتی و خصوصی. افزایش سرعت به­‌روزرسانی آگاهی، معضلاتی را نیز به همراه دارد که اگر مدیریت صحیح و به­‌موقع برای آن صورت نگیرد، موجب انحطاط واکنش‌­ها در جوامع می‌شود. از این رو، مدیران جوامع مختلف (چه در سطح کلان و چه در سطح خرد) می‌بایست همزمان با گسترش اطلاعات در بین مردم به­‌سرعت تصمیمات درست و مناسبی اتخاذ کنند. در جوامع درگیر کنونی، استراتژی تصمیم­‌گیری درست، به‌­عنوان یک رویه مستمر در بحران کرونا، به­‌طور محسوس قابل مشاهده است.

*افزایش چشمگیر ثبات زنجیره تأمین، ایجاد فرصت، زندگی هم­سو با مدیریت واکنش تدریجی نسبت به بحران ایجاد شده و یا واکنش قطعی، برخورد قهری و ایجاد تهدید بزرگ­تر از بحران برای جامعه در هنگام بروز بحران­‌ها برای هر جامعه­‌ای قابل تصور است. در حالت اول، جامعه به بحران قحطی برنخواهد خورد، زیرا واکنش‌های تدریجی و مدیریت همه‌جانبه، امکان ثبات در زنجیره تأمین [در سطح یک جامعه بزرگ مانند یک کشور و یا در سطح یک جامعه خرد و متوسط مانند یک مجموعه‌ اقتصادی یا خدماتی] را فراهم می‌کند. این موارد با بررسی نحوه عملکرد کشورهای مختلف و مجموعه­‌های خرد آن­ها به‌­طور کامل قابل تشخیص است.

*گسترش قابل­‌ملاحظه روابط و پشتیبانی فردی در هر مجموعه. چرا که فرد به‌­عنوان عضوی از یک جامعه صنعتی، دولتی، خدماتی و … اکنون دریافته است که می‌تواند با پشتیبانی، مراقبت، حفظ فاصله­‌گذاری اجتماعی در حوزه‌های مشارکتی و تأمین نیازهای حیاتی خود، با دیگران تعامل بیشتری داشته باشد. رعایت این مسائل در حفظ سلامت کل جامعه، انعطاف‌پذیری سازمانی در مواجهه با بحران کنونی و بحران­‌های آتی تأثیر بسزایی دارد.


نویسنده: سید میلاد حسینی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *