تحلیلی کوتاه بر حوادث اخیر بیروت

بازدیدها: ۵۲

لبنان منطقه‌ای پُرپتانسیل و پُرمخاطره در قرن اخیر بوده و عمدتاً بخشی از تحولات و اتفاقات سال‌های اخیر در جنوب غربی آسیا در لبنان رقم خورده یا بر آن تأثیر داشته است. از همین رو، سال‌هاست که لبنان روی آرامش به خود ندیده، اما تلاش‌های مردم در جهت حفظ استقلال و ایجاد ثبات نتایج چشمگیری در این سال‌ها داشته است. حوادث اخیر لبنان که مهم‌ترین آن تا به امروز انفجار بندر بیروت در تاریخ ۱۴/۵/۹۹ است، لبنان و تحولات داخلی آن را به مرحله جدیدی از تاریخ خود وارد کرد. بسیاری از کشورهای دنیا منافعی در کشور لبنان برای خود متصور هستند و این باعث شده طی سال‌های گذشته تنها بازیگر حوادث درون لبنان مردم و دولت آن نباشند.

برای بررسی درست و دقیق حوادث اخیر لبنان لازم است تا نیم‌نگاهی به تاریخ لبنان در دوره معاصر داشته باشیم. لبنان پس از استقلال از حکومت عثمانی مدتی تحت قیمومیت فرانسه اداره شد و در همان سال‌ها قانون اساسی لبنان تدوین شده و به مرحله اجرا درآمد. این قانون اساسی که با نظارت دولت فرانسه تدوین شده بود، متأسفانه می‌توانست منشأ بسیاری از اختلافات قومی و قبیله‌ای در آینده لبنان باشد، که با هوشیاری نیروهای داخلی این ترفند به نتیجه مطلوب طرف‌های غربی نرسید. طرف‌های غربی درگیر در مسائل لبنان به خوبی می‌دانند، در صورتی که لبنان روی آرامش ببیند، به‌خاطر سابقه تاریخی، شرایط فرهنگی و جمعیتی هیچ‌گاه به‌راحتی به دامان غرب نخواهد رفت. از این رو، همواره در تلاش بوده‌اند تا از گل‌آلود کردن آب، شاه‌ماهی‌های خود را شکار کنند. حوادث اخیر لبنان و انفجار بندر بیروت [فارغ از علت این اتفاق] فرصتی برای موج سواری طرف‌های غربی فراهم کرد که هرچند ناشیانه و با ترفندهای نخ نما شده، اما به‌شدت از طرف آن‌ها پیگیری شد.

کشورهای غربی اگر صرفاً در پی کسب منافع اقتصادی مشروع در لبنان باشند، بی‌شک مردم و دولت لبنان با روی گشاده از همه طرف‌ها [به شرط رعایت صداقت و اصول رعایت منافع مشترک] از آن‌ها استقبال می‌کنند. اما آنچه از تحرکات طرف‌های غربی در موضوع لبنان برمی‌آید، این است که به هیچ وجه طرف‌‌های غربی با وجود گذشت سال‌ها از استقلال لبنان هنوز عملاً لبنان را به عنوان کشوری مستقل نمی‌دانند و برای خود حق دخالت در امور لبنان، به هر شکل و صورتی، با هدف استعماری جدید قائل هستند، از تحمیل مدل اصلاحات سیاسی به دولت لبنان گرفته تا تهدید به مدیریت امور لبنان توسط کشورهای غربی. آنچه که واضح و مشخص است ادبیات به کار رفته توسط طرف‌های غربی در حوادث اخیر لبنان نه مربوط به زمان حال که مربوط به دوران جنگ‌های جهانی و ماقبل آن است که در اصول دیپلماتیک عصر حاضر جایگاهی ندارد. از این رو، در صورت عدم تغییر رویکرد کشورهای غربی در خصوص لبنان، این کشورها بازنده اصلی در زمین بازی لبنان خواهند بود. در سال‌های اخیر و در پی دخالت‌های غربی و هم‌پیمانان منطقه‌ای ایشان، دولت و مردم لبنان در پی توسعه روابط سیاسی و اقتصادی با قدرت‌های شرقی برآمده‌اند که بخشی از شتابزدگی کشورهای غربی در اتخاذ تصمیمات در رویکرد مناسب با لبنان از همین رو برآورده می‌شود. هر چند حوادث اخیر در مرحله ابتدایی زیان‌های جانی و مالی شدیدی بر مردم و دولت لبنان تحمیل کرد، اما انتخاب استراتژی درست از طرف گروه‌های داخلی لبنان می‌تواند سرآغاز تحولات مثبت و شگرفی برای مردم و دولت لبنان در آینده‌ای نزدک باشد.


نویسنده: محسن شیروانی، رئیس هیأت مدیره اندیشکده مشیر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *