شاخص‌های توسعه فرهنگی

در مقالات و مطالب قبلی بهتعریف توسعه فرهنگی اشاره‌ای شد. در این مطلب به معرفی شاخص‌های توسعه فرهنگی از دیدگاه اندیشکده مشیر خواهیم پرداخت.

برای بیان شاخص‌های توسعه فرهنگی، اولین نکته تعرف کلمه شاخص است. بدون شک پیش از تعریف کلمه شاخص معرفی شاخص‌های هر چیز از جمله شاخص‌های توسعه فرهنگی کاری عبث و بیهوده است. کلمه شاخص در مستندات و مقالات علمی و ادبی اندیشکده مشیر اینگونه تعریف شده و به کار می‌رود:

تعریف کلمه شاخص از دیدگاه اندیشکده مشیر:

شاخص به حد مطلوبِ ارزش یا ارزش‌های مربوط گفته می‌شود. با این تعریف افراد شاخص نیز افرادی هستند که به این حد مطلوب از ارزش مربوط رسیده‌اند. کالا و خدمات شاخص نیز کالا و خدماتی هستند که حد مطلوبی از ارزش‌های مربوط مانند کیفیت را داشته باشند. با این تعریف‌، منظور از شاخص‌های توسعه فرهنگی حد مطلوب ارزش‌های فردی و اجتماعی در هر جامعه‌ای است. بنابراین ابعاد توسعه فرهنگی در هر جامعه‌ای می‌تواند متفاوت از دیگر جوامع باشد و این به علت تفاوت در شاخص‌های توسعه فرهنگی جوامع مختلف است. اما با توجه به اینکه معمولاً ارزش‌های فردی و اجتماعی در ملل، تمدن‌ها و قرون مختلف یکسان یا مشابه است می‌توان برخی از شاخص‌های توسعه فرهنگی را در بین ملل و تمدن‌های مختلف مشابه و گاه مشترک در نظر گرفت. لازم به ذکر است، شاخص و ابزار دو مفهوم کاملاً متفاوت بوده که گاهی به اشتباه به جای هم بکار برده می‌شوند، به‌ویژه در تعریف و بیان شاخص‌های توسعه فرهنگی، حتی در مقالات سازمان‌های علمی یا بین المللی ابزار‌های توسعه فرهنگی به جای شاخص‌های توسعه فرهنگی نام برده شده است. پژوهشگران اندیشکده مشیر بر این باورند که شاخص‌های زیر می‌تواند شاخص‌های توسعه فرهنگی در جوامع انسانی باشد.

  • تلاش برای پیشرفت: تلاش برای پیشرفت همه‌جانبه به عنوان ارزش در جامعه تلقی شود و لازم است این تلاش برای پیشرفت در موضوعات و ابعاد مختلف زندگی بشری باشد.
  •  تعامل مطلوب آحاد جامعه با سه مفهوم بنیادین خدا، خود و محیط پیرامون بر اساس خیرخواهی، انتقادپذیری، روحیه کار تیمی، مشارکت، فداکاری، ایثارگری، حق طلبی، ظلم ستیزی
  • تحقق اهداف سلامت، رفاه، نشاط و امنیت برای آحاد جامعه
  • همزیستی مسالمت‌آمیز با همه اقشار در سایه احترام به عقاید و نظرات مختلف به دور از مرز و بند

بدون شک در این باره موارد متعدد دیگری را نیز می‌توان نام برد که عمدتاً زیر مجموعه انواع توسعه‌های دیگر می‌باشند و البته در نگاه جامع و کلی حضور و بروز هر توسعه دیگر به توسعه فرهنگی کمک می‌کند.


منبع: اندیشکده مشیر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *