فقر فرهنگی در جامعه‌ی زنان

. فردی که از آگاهی و خرد لازم نسبت به محیط پیرامون خود در ابعاد فردی و اجتماعی نباشد قادر به تغییر زندگی خود نبوده و دچار فقر فرهنگی است.

. یکی از عوامل ایجاد فقر فرهنگی در زنان، عدم فرهنگ‌سازی مناسب است.

. از دیگر عوامل دخیل، عدم آگاهی و ارزش‌گذاری نادرست است.

از آنجا که اساس هر جامعه‌­ای را فرهنگ آن تشکیل می‌­دهد، فقر فرهنگی می‌­تواند یکی از دغدغه­‌های اصلی تلقی شود. بهتر است در ابتدا تعریفی از فقر فرهنگی داشته باشیم. به زبان ساده زمانی که فردی برخوردار از آگاهی و خرد لازم نسبت به شرایط و محیط پیرامون در دو بعد فردی و اجتماعی نباشد قادر به ایجاد تغییر و تحول در اوضاع زندگی خود نیست. چنین شخصی دچار فقر فرهنگی شده است. در واقع می‌­توان گفت مهم­‌ترین شاخصه فقر فرهنگی، جهل و نادانی است.

هدف این مقاله تحلیل و بررسی فقر فرهنگی در جامعه­‌ی زنان است. همه‌ی ما می‌­دانیم که در سال­‌های اخیر، زنان نیز پا­ به پای مردان در اکثر عرصه­‌ها حضور پیدا کرده و نقوش مؤثری در پیشرفت ابعاد مختلف جامعه­‌ی بشری داشته‌اند. از طرفی زنان در کانون خانواده علاوه بر وظیفه­‌ی همسری، نقش مادر فرزندان که یکی از مؤثر­ترین افراد در تربیت آن­‌هاست ایفا کرده و هم­چنین جامعه به دخترانی نیاز دارد که با دانش، آگاهی، خرد و ذکاوت رشد کرده­‌اند. تمامی این موارد اهمیت بررسی این موضوع در جامعه‌­ی زنان و سعی در رفع فقر فرهنگی آن­‌ها را افزایش می­‌دهد.

به نظر شما فقر فرهنگی از کجا شروع می‌شود؟ یا به عبارتی منشأ فقر فرهنگی چیست؟ عوامل مختلفی پاسخ این سوال هستند، یکی از مهم‌­ترین آن­‌ها فقر است. اگر از ریشه بررسی کنیم فقر باعث کمبود امکانات تحصیلی و آموزشی شده و در بسیاری از موارد وجود آن فرد را وادار می­‌کند که به سمت تلاش برای تأمین مالی سوق پیدا­ کرده و اهمیت کسب دانش و بالا بردن آگاهی برای او کمرنگ می‌شود. حتی این عامل در جامعه­‌ی زنان بسیار پررنگ‌تر است از این جهت که بسیاری از زنان تأمین­‌کننده­‌ی مخارج مالی خود نیستند و بالعکس؛ از طرفی برخی آنان سرپرست خانواده بوده و تحت فشار و مضیغه­‌ی مالی قرار دارند که اوضاع اقتصادی ملتهب جوامع بر شدت این مضیغه دامن می­زنند. خطرناک‌ترین عامل همین فقر است که فرد به تنهایی قادر به رفع آن نیست و به شدت وابسته به شرایط اقتصادی جامعه است.

عامل دیگر، ارزش­‌گذاری اشتباه است. خیلی از مواقع، افراد مضیغه­‌ی مالی ندارند یا ساده‌­تر بگوییم پول دارند ولی تمایلی به افزایش آگاهی خود ندارند؛ که متأسفانه این مسئله در برخی زنان و به خصوص دختران مجرد پررنگ­‌تر شده است. آن هم از این جهت که ارزش­‌ها، ملاک­‌ها و اهداف آنان در روند پیشبرد زندگی خود در جامعه­‌ی کنونی متفاوت شده­ است. برخی ارزش‌­گذاری­‌ها از سوی اطرافیان و فضای مجازی به آن­‌ها القا می­‌شود و باعث دور­ شدنشان از مسیر درست برای افزایش آگاهی فردیشان می­‌گردد. تمایل آن­‌ها به تفکر، مطالعه، خودباوری، توانایی فردی، ارزش و بزرگی ذاتیشان کم شده است. در صورتی که با ایجاد باور­های درست و یادآور شدن این مسئله که آن­‌ها می‌توانند با افزایش آگاهی موفق‌­ترین افراد در زندگی فردی، تحصیلی، کاری و اجتماعی فارغ از جنسیت خود باشند می­‌توان به آن­‌ها کمک کرد. ایجاد خودباوری و توجه جامعه به ارزش زنان و توانایی آن­‌ها در همه­‌ی عرصه­‌ها یکی از مهم­‌ترین ابعاد فرهنگ‌سازی و رفع فقر فرهنگی در جامعه­‌ی زنان است.

یکی دیگر از این عوامل وجود خرافات و باورهای نادرست در برخی خانواده­‌ها و فرهنگ­‌هاست. توضیح این عامل را با یک مثال در جامعه­‌ی زنان آغاز می­‌کنیم؛ مثلاً در فرهنگ بسیاری از خانواده­‌ها ازدواج دختران در سنین پایین و اعتقاد بر این اصطلاح که اگر دختر تا یک سن به خصوصی ازدواج نکند ترشیده می‌­شود یکی از باور­های مخرب و نادرست است. نه تنها این خرافات و این دست باور­ها دختران را از خودباوری و ارزش‌­گذاری صحیح دور می‌­کند بلکه توجه آن­‌ها را به موفقیت­‌های تحصیلی و شغلی کم کرده و آرامش را از آنان سلب می­‌کند. از طرفی باعث می­‌شود که تنها موفقیت دختران در ازدواج باشد. در صورتی که یک فرد آگاه برای موفقیت در تمامی جوانب هم در دوران مجردی و هم در دوران تأهل تلاش می­‌کند. این دست باور­ها خود نشان از فقر فرهنگی دارد و انتقال این باور­ها صرفاً فقر فرهنگی را تشدید می‌کند. برای برطرف کردن این عامل فرهنگ‌سازی در باور خانواده‌­ها باید صورت گیرد. کمرنگ شدن خرافات در باور­ها، خود باعث می­‌شود افراد تمایل به ایجاد آگاهی فردی و درونی داشته باشند.

عوامل ریز و درشت دیگری بر این امر دخالت دارند که می‌­توان گفت هر کدام پس از بررسی، زیر­مجموعه­‌ی این عوامل قرار می­‌گیرند. بر­طرف کردن این عوامل تنها به خود فرد بستگی ندارد بلکه فرهنگ‌سازی در مدارس نیز توسط آموزش و پرورش برای آگاه­ سازی افراد حتی از همان سنین پایین مهم است. هم چنین فرهنگ­‌سازی در جامعه و خانواده­‌ها در کنار تلاش فرد برای افزایش خرد و آگاهی خود امری ضروری می­‌باشد. در نهایت باید گفت افزایش آگاهی برای هر فردی با هر میزان سوادی در هر جایگاهی و هر فرهنگی امکان‌پذیر است که به اراده ی فرد و این احساس نیاز که آگاهی برای سعادت خود اوست وابسته است.


نویسنده: پرنیان سیاه‌وشی

One thought on “فقر فرهنگی در جامعه‌ی زنان

  • 2021-02-17 در t 2:02 ب.ظ
    Permalink

    بسیار عالی بود.
    هیچ چیزی در دنیا، مهتر از تعالی دختر نیست. تلاش برای تعالی دختر (در هر زمینه ای) پایه ای برای اصلاح تمام معضلات و مسائل هست.
    اگر ب فرهنگ و تعالی دختر توجه بشه، از معضلات اجتماعی مثل دزدی و فساد و… گرفته (که با تربیت صحیح فرزند توسط مادر و آموزش و پرورش، حل میشود) تا معضلات علمی و ساختاری (ب عنوان زنان توانمند برای مدیریت)، حل میشه.

    مهمتر از تلاش زنان، برای حمایت از خود، این مردان هستند ک باید این مهم را درک کنند تا زمینه را برای تعالی صحیح دختران فراهم کنند (هرچند در همین واژه تعالی، اختلاف سلیقه و نظر هست).

    پاسخ دادن

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *