نگاهی کوتاه به نظام آموزشی ژاپن

بازدیدها: ۲۵۳

نظام آموزشی ژاپن به صورت ۶-۳-۳  می‌باشد، ۶ سال دوره ابتدایی، ۳ سال دوره متوسطه اول، ۳ سال متوسطه دوم، که ۹ سال آن اجباری است. سال تحصیلی دوره ابتدایی آن به صورت ۳ دوره ۳ ماهه می‌باشد، که بین ۳ ماهه اول و دوم ۶ هفته تعطیلات تابستانی، بین ۳ ماهه دوم و سوم، دو هفته تعطیلات زمستانه و بین ۳ ماهه سوم و اول ۱۰ روز تعطیلات بهاری وجود دارد، دانش‌آموزان در هفته ۵ روز به مدرسه می‌روند.

ژاپنی‌ها معتقدند که علت موفقیت در مدرسه مسائل هوشی وIQ نیست، بلکه تلاش و پشتکار است که موفقیت را به همراه دارد. از همین رو، مادران موظفند که برای کودکان خود از بدو تولد آموزش را آغاز کنند. از همان ابتدا مهارت‌های غیر‌شناختی را در فرزندان خود پرورش دهند، مهارت‌هایی مانند پشتکار، خودکنترلی، کنجکاوی، دیانت و اعتماد به نفس. این آموزش‌ها زمانی که ازکودکی آغاز شود رفته‌رفته تبدیل به یک فرهنگ در جامعه‌ی آن‌ها می‌شود. همان فرهنگی که باعث می‌‌شود یک دانش‌آموز ژاپنی در هفته بیش از ۱۰ ساعت تمرین ریاضی انجام دهد و آثار خستگی و نارضایتی در آن مشاهده نشود. همین فرهنگ موجب می‌شود که کودکان امروزی تبدیل به نیروی کارآمد و متعصب در آینده شوند. ژاپن برای حفظ همچین فرهنگی رو به خانواده آورده و وظیفه پرورش این فرهنگ را بر عهده مادران گذاشته است. نقش مادران در سیستم آموزشی ژاپن نقش پررنگی است. از مادران تاجایی استفاده می‌شود که اگر دانش‌آموزی نتواند در کلاس شرکت کند یا بیمار باشد، مادر باید به جای او در کلاس حاضر شود تا آموزش لازم را ببیند و دانش‌آموز از کلاس عقب نماند، در ژاپن در صورت عدم موفقیت در مدرسه مقصر را مادر می‌دانند نه خود دانش‌آموز.

اگر نگاهی به ژاپن از گذشته تا به حال کنیم، در شخصیت و فرهنگ آن‌ها سخت‌کوشی و اقتدار را مشاهده می‌کنیم. همین ویژگی را می‌توان در نظام آموزشی ژاپن نیز مشاهده کرد. ژاپنی‌ها ابتدا این فرهنگ را به کودکان آموزش می‌دهند و پس از آن در مدرسه از آن فرهنگ استفاده می‌کنند. ژاپنی‌ها سعی دارند که سطح استرس دانش‌آموزان را به حداقل برسانند و شادی و نشاط را برای دانش‌آموزان خود به ارمغان بیاورند. از این رو، دانش‌آموزان تا پایان تحصیلات، سالم و شاد هستند و به پشتوانه‌ی این سلامت نیروی تحصیل بسیار کوشا دارند. دانش‌آموزان در ژاپن از مدرسه رفتن لذت می‌برند، زیرا که مدارس آن‌ها امکاناتی به‌مراتب بیشتر از خانه دارد. به همین خاطر دانش‌آموزان با اشتیاق کامل به سرکلاس و مدرسه می‌روند.

رویکرد مدارس ژاپنی کارگروهی و تیمی است، اگر دانش‌آموزی در گروه خود فعال نباشد و وظایف خود را به‌خوبی انجام ندهد، سایر دانش‌آموزان اجازه دارند فشار لازم را بیاورند و با هم‌گروهی خود همراه شوند تا به وظایف خود عمل کند. این نکته باعث می‌شود در آینده افرادی وارد جامعه شوند که بسیار مسئولیت‌پذیر و مطیع هستند. در مدارس ژاپن نظافت‌کار وجود ندارد و تمامی نظافت مدرسه را باید خود دانش‌آموزان انجام دهند، این نوع تربیت باعث می‌شود که دانش‌آموزان متوجه شوند که اگر کثیف کاری کنند خودشان باید آن را تمیز کنند، این رفتار در شخصیت آن‌ها این تأثیر را می‌گذارد که مسئولیت کارهای خود را بپذیرند. به این ترتیب، نظم و نظافت در تمام اقشار جامعه قابل مشاهده می‌شود. در زمان ناهار، تقسیم غذا بر عهده خود دانش‌آموز است. این وظایف کوچک در مدرسه تمرینی برای مسئولیت‌پذیری در آینده دانش‌آموزان می‌باشد.

کشور ژاپن با استفاده از مشارکت جمعی و کارگروهی در مدارس، فرهنگ کار جمعی و مسئولیت اجتماعی را پرورش می‌دهد.در حالی که، بسیاری از کشورها به‌ویژه کشور عزیز خودمان به مقوله پرورش اهمیتی نداده و صرفاً به بحث آموزش بها داده‌اند. کشور ژاپن به‌خوبی از فرهنگ موجود در جامعه استفاده کرده و توانسته نظام آموزشی مطابق با آن را طراحی کند، ژاپن از نظام‌آموزشی استفاده کرده و توانسته فرهنگ خود را به نسل‌های بعد انتقال دهد. فرهنگ و آموزش بر هم تأثیر دارند و این کشور توانسته به‌خوبی این دو موضوع را به تعادل برساند و نتیجه‌ی بسیار خوبی از آن به‌دست آورد. نظام آموزشی ژاپن به واسطه ایجاد تعادل و با استفاده از فرهنگ و آموزش و با رویکرد صحیح توانسته جزء پنج کشور برتر دنیا قرار گیرد و رتبه دوم را به خود اختصاص دهد.


نویسنده: سید میلاد نوابی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *