چالش‌ها و فرصت‌های نظام سنجش در آموزش رسمی

بازدیدها: ۷۸

یکی از چالش‌های موجود در نظام آموزشی کشور سنجش صحیح در پایه‌های مختلف تحصیلی است. یک سنجش خوب باید تمامی ابعاد یک محصل را مورد بررسی قرار دهد و بتواند توانایی‌های مختلف او را به نمایش بگذارد. در ایران سنجش‌های مختلفی مانند: امتحانات نهایی دیپلم، امتحانات نهایی در پایه‌های مختلف تحصیلی، ارزشیابی‌های موضوعی مدارس، المپیادهای علمی و غیره برگزار می‌شود. یکی از پُرحاشیه‌ترین سنجش‌ها «کنکور» است. کنکور؛ سنجشی است که طبق آن داوطلبان برای ورود به دانشگاه‌های مختلف و رشته‌های مختلف دسته‌بندی و با توجه به نتیجه آن مجوز لازم برای ورود به دانشگاه مد نظر خود را دریافت می‌کنند. تمامی سنجش‌ها در یک نظام آموزشی نتیجه همان نظام آموزشی است و تمامی چالش‌ها و نقاط ضعف آن نظام آموزشی را می‌توان در آن سنجش دید. در این سری از مطالب در باب سنجش سعی می‌کنیم عوامل مؤثر در این سنجش‌ها را مورد بررسی قرار دهیم و برای چالش‌های موجود راه حل قابل اجرا ارائه گردد تا محصلین بتوانند بهترین نتیجه دلخواه خود را بدست آورند.

۱) کنکور

قسمت اول

عوامل مختلفی ممکن است بر نتیجه کنکور داوطلب اثر بگذارد. از این عوامل می‌توان به روش مطالعه دروس، مدیریت زمان جلسه کنکور، برنامه ریزی صحیح تحصیلی و حتی تغذیه دوران کنکور اشاره کرد. اما برای اینکه بتوان با هر چالشی بهترین برخورد را داشت، باید آن چالش را به‌خوبی شناخت. شناخت کنکور از دو جنبه ظاهری و باطنی صورت می‌گیرد که در قسمت اول به شناخت ظاهری کنکور می‌پردازیم.

اولین کنکور ایران در سال ۱۳۴۸ برگزار شد، در آن سال کنکور به‌صورت پاسخ‌های کوتاه طراحی شده بود. تعداد شرکت‌کنندگان در سال ۱۳۴۸، ۴۷۷۰۳ نفر بود که تا سال ۱۳۸۰ روند صعودی داشته و پس از آن روند نزولی خود را آغاز کرده که در سال ۱۳۹۹ تعداد شرکت‌کنندگان به عدد یک میلیون و پنجاه و دو هزار و پانصد و سی نفر رسیده است که بیشترین جمعیت شرکت‌کننده را گروه علوم تجربی به خود اختصاص داده است (نوابی، معضلات کنکور).

 برگزاری کنکور بر عهده سازمان سنجش کشور است که این سازمان وابسته به وزارت علوم می‌باشد. کنکور در پنج گروه آزمایشی علوم ریاضی و فنی، علوم تجربی، علوم انسانی، هنر و زبان‌های خارجی برگزار می‌شود. برای هر گروه آزمایشی ۲ دفترچه به عنوان دفترچه عمومی و دفترچه اختصاصی در نظر گرفته شده است. ابتدا داوطلبین به سؤالات دفترچه عمومی پاسخ می‌دهند و پس از آن نوبت به دفترچه اختصاصی می‌رسد. در دفترچه عمومی به تربیت دروس زبان و ادبیات فارسی، زبان عربی، فرهنگ و معارف اسلامی و زبان انگلیسی وجود دارد که در تمامی گروه‌های آزمایشی ثابت است و تفاوت آن در محتوای سؤالات می‌باشد. لازم به ذکر است داوطلبانی که زبان خارجی خود را زبانی غیر از انگلیسی انتخاب کرده باشند، سؤالات مربوط به آن زبان در اختیارشان قرار می‌گیرد. در این دفترچه زمان پاسخگویی برای هر درس به‌صورت پیشنهادی ارائه شده است. طراحان سؤال برای ۲۵ تست ادبیات ۱۸ دقیقه، ۲۵ تست عربی ۲۰ دقیقه، ۲۵ تست دینی ۱۷ دقیقه و ۲۵ تست زبان ۲۰ دقیقه در نظر گرفته‌اند که مجموعاً مدت پاسخگویی به دفترچه عمومی ۷۵ دقیقه می‌شود. پس از پایان این مدت، دفترچه عمومی از بین داوطلبین جمع‌آوری و به آن‌ها دفترچه اختصاصی تحویل داده می‌شود. هر گروه آزمایشی دفترچه اختصاصی مختص خود را دارد که در آن مدت پاسخگویی نیز به صورت پیشنهادی وجود دارد. در جداول زیر عناوین دروس، تعداد سؤال و همچنین مدت پیشنهادی پاسخ به سؤالات برای هر گروه آزمایشی آورده شده است.

دفترچه اختصاصی علوم ریاضی و فنی:

عنوان درس تعداد تست زمان پیشنهادی
ریاضی ۵۵ ۸۵
فیزیک ۴۵ ۵۵
شیمی ۳۵ ۳۵

 مجموع مدت پاسخ‌گویی به سؤالات دفترچه اختصاصی ریاضی و فنی ۱۷۵ دقیقه می‌باشد.

دفترچه اختصاصی علوم تجربی:

عنوان درس تعداد تست زمان پیشنهادی
زمین‌شناسی ۲۵ ۲۰
ریاضی ۳۰ ۴۷
زیست‌شناسی ۵۰ ۳۶
فیزیک ۳۰ ۳۷
شیمی ۳۵ ۳۵

مجموع مدت پاسخ‌گویی به سؤالات دفترچه اختصاصی تجربی ۱۷۵ دقیقه می‌باشد.

دفترچه اختصاصی علوم انسانی:

عنوان درس تعداد تست زمان پیشنهادی
ریاضی ۲۰ ۲۵
اقتصاد ۱۵ ۱۰
زبان و ادبیات فارسی ۳۰ ۳۰
زبان عربی ۲۰ ۲۰
تاریخ و جغرافیا هرکدام ۱۵ تست ۲۵
علوم اجتماعی ۲۰ ۱۵
فلسفه و منطق ۲۵ ۲۵
روانشناسی ۲۰ ۱۵

مجموع مدت پاسخ‌گویی به سؤالات دفترچه اختصاصی انسانی ۱۶۵ دقیقه می‌باشد.

دفترچه اختصاصی هنر:

عنوان درس تعداد تست زمان پیشنهادی
درک عمومی هنر ۳۰ ۲۵
درک عمومی ریاضی و فیزیک ۳۰ ۴۰
ترسیم فنی ۲۰ ۲۶
خلاقیت تصویری و تجسمی ۲۰ ۲۴
خلاقیت نمایشی ۲۰ ۱۳
خلاقیت موسیقی ۲۰ ۲۰
خواص مواد ۲۰ ۱۷

مجموع مدت پاسخ‌گویی به سؤالات دفترچه اختصاصی هنر ۱۶۵ دقیقه می‌باشد.

دفترچه اختصاصی زبان خارجی:

عنوان درس تعداد تست زمان پیشنهادی
زبان انگلیسی (اختصاصی) ۷۰ ۱۰۵

پس از اتمام زمان دفترچه اختصاصی برگه کلید تست‌ها از داوطلبین جمع آوری می‌شود و کنکور به پایان می‌رسد.

کنکور سراسری در هفته اول تیرماه هر سال در ۳ روز برگزار می‌شود. کنکور سراسری در خارج کشور نیز برگزار می‌شود که سؤالات مخصوص خود را دارد ولی سازوکار آن شبیه به کنکور سراسری داخلی می‌باشد. در مطالب بعدی به شناخت کنکور از نظر باطنی [مسائلی همچون ضرایب، زیرگروه‌ها و… ] خواهیم پرداخت.


نویسنده: میلاد نوابی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *