بزرگداشت روز کوروش کبیر

بازدیدها: ۱۰۱

بر اساس یک سند باستانی که «رویدادنامه نبونئید» نام گرفته است، روز سوم ماه بابلی، کوروش بزرگ پس از ورود به شهر بابل، با استقبال با شکوه مردم بابل روبرو شد. این روز مصادف با ۲۹ اکتبر سال ۵۳۹ پیش از میلاد می‌باشد و ۲۹ اکتبر برابر هفتم آبان (و در برخی از سال‌ها هشتم آبان) است. بنابراین این روز به عنوان روز بزرگداشت کوروش مطرح شد و با استقبال ایران دوستان و دوستداران کوروش بزرگ همراه است.

کوروش ابتدا علیه شاه ماد طغیان کرد و سپس به پایتخت حکومت ماد در هگمتانه یورش برد و با کمک‌هایی که از درون سپاه ماد به او شد، هگمتانه را فتح کرد. سپس کرزوس، شاه لیدیه را شکست داد و به‌سوی سارد لشکر کشید و پس از دو هفته، شهر سارد به اشغال نیروهای ایرانی درآمد. کوروش مسئولیت فتح دیگر شهرهای آسیای صغیر را به فرماندهانش واگذار کرد و خود به اکباتان بازگشت و به‌سوی «پارت»، «زرنگ»، «هرات»، «خوارزم»، «باختر»، «سغد»، «گندار»، «ثته گوش» و «ارخواتیش» لشکر کشید. جزئیات این جنگ‌ها در تاریخ ثبت نشده است و اطلاع کمی درباره کیفیت این نبردها وجود دارد.

آنچه درباره این شخصیت، جالب می‌باشد هم سخنی و اشتراک منابع تاریخی درباره نیک سیرتی وی می‌باشد. منابع تاریخی درباره کمتر پادشاهی چنین شرایطی دارند؛ آن هم منابعی که توسط اقوام و ملل گوناگون نگارش یافته‌اند. این در حالی است که کمابیش آثار باستانی که از دوره باستان به جا مانده‌اند، چهره‌ای مثبت از کوروش بزرگ ترسیم می‌کنند.

پس از فتح صلح‌جویانه بابل، تحولات زیادی در سطح جهان رخ داد به طوری که ارتباط میان شرق و غرب عالم به وجود آمد و از آن دوران به بعد می‌بینیم که فیلسوفان بسیار بزرگی در یونان باستان ظهور کردند که به عقیده بسیاری از پژوهشگران تحت تأثیر فرهنگ شرق از جمله بین النهرین بودند.

کوروش بزرگ رسم تازه‌ای در تاریخ بنیان نهاد که افتخار را نه در تاراج و ویرانی شهرها و کشتار مردم، بلکه در رسیدگی به آنان و آزادی دادن به مردم برای ادامه راه و روش زندگی‌شان به‌شمار می‌آورد.

در واقع مفهوم انسانیت در سطح جهانی پس از هفتم آبان سال ۵۳۹ پیش از میلاد مطرح شد.

هگل که یکی از بزرگ‌‌ترین فیلسوفان جهان است در «درس‌های فلسفه تاریخ» از واژه Reich برای حکومت ایران در دوره هخامنشی استفاده می‌کند که این واژه به معنای «شاهنشاهی» است. هگل شاهنشاهی ایران را بر خلاف حکومت‌های هند و چین، «کثرت در عین وحدت و وحدت در عین کثرت» می‌داند که نخستین بار در جهان باستان در فلسفه زرتشت بیان شد و مبنای نظری تدوین مفهوم شاهنشاهی را فراهم آورد. یعنی شاهنشاهی‌ای که در عین آنکه اقوام گوناگون را تحت یک شاهنشاهی درآورده، در عین حال دارای وحدت و متصل به یکدیگر است.

اما نقش کوروش بزرگ در حفظ جهان ایرانی هم قابل توجه است و اساساً فتح بابل توسط کوروش بزرگ پس از دست داشتن شاه بابل در یورش به ایرانیان بود. در منابع اشتراک دارد که قدرت‌های بزرگ آن زمان یعنی لودیه، مصر و بابل با یکدیگر متحد شدند تا سرزمین‌های ایرانی را فتح کنند اما با دفاع جانانه کوروش بزرگ مواجه شدند. بنابراین نمی‌توان کوروش بزرگ را کشورگشا دانست بلکه اقدامات کوروش بزرگ کاملا پدافندی بوده است.

تصور اشتباهی وجود دارد که ایرانیان در برابر یورش بیگانگان همواره شکست خورده‌اند! اما باید توجه داشت که پیروزی‌های ایرانیان به مراتب تاثیرگذارتر و مهم‌تر بودند که نمونه بارز آن پیروزی‌های کوروش بزرگ بر دشمنان بود.

برخی از سخنان بزرگان درمورد کوروش کبیر

● هرودوت– تاریخ هرودو ت ( ۴۸۴ تا ۴۲۵ پیش از میلاد):
هیچ پارسی یافت نمی‌شد که بتواند خود را با کورش مقایسه کند. از این رو، من کتابم را درباره ایران و یونان نوشتم تا کردارهای شگفت انگیز و بزرگ این دو ملت عظیم هیچگاه به فراموشی سپرده نشود. کوروش سرداری بزرگ بود. در زمان او ایرانیان از آزادی برخوردار بودند و بر بسیاری از ملت‌های دیگر فرمانروایی می‌نمودند. به‌علاوه او به همه مللی که زیر فرمانروایی او بودند آزادی می‌بخشید و همه او را ستایش می‌نمودند. سربازان او پیوسته برای وی آماده جانفشانی بودند و به خاطر او از هر خطری استقبال می‌کردند.

● گزنفون – کوروش نامه (کوروپدای – ۴۴۵ پیش از میلاد):
مهم‌ترین صفت کورش دینداری او بود. او هر روز برای ستایش خداوند قربانی می‌کرد. این رسوم و دینداری آنان حتی در زمان اردشیر دوم هم وجود داشت و عمل می‌شد. از صفت‌های برجسته دیگر کوروش عدل و گسترش عدالت و حق بود.
ما در این باره فکر کردیم که چرا کورش به این اندازه برای فرانروایی عادل مردمان ساخته شده بود. سه دلیل را برایش پیدا کردیم. نخست نژاد اصیل آریایی او و بعد استعداد طبیعی و سپس نبوغ پروش او از کودکی بوده است.

کورش نابغه‌ای بزرگ، انسانی والامنش، صلح طلب و نیک منش بود. او دوست انسان‌ها و طالب علم و حکمت و راستی بود. کوروش عقیده داشت پیروزی بر کشوری این حق را به کشور فاتح نمی‌دهد تا هر تجاوز و کار غیر انسانی را مرتکب شود. او برای دفاع از کشورش که هر ساله مورد تاخت و تاز بیگانگان قرار می‌گرفت امپراتوری قدرتمند و انسانی را پایه گذاشت که سابقه نداشت. او در نبردها آتش جنگ را متوجه کشاورزان و افراد عام کشور نمی‌کرد. او ملت‌های مغلوب را شیفته خود کرد به صورتی که اقوام شکست خورده که کورش آنان را از دست پادشاهان خودکامه نجات داده بود وی را خداوندگار می‌نامیدند. او برترین مرد تاریخ، بزرگترین، بخشنده‌ترین، پاکدل‌ترین انسان تا این زمان بود.

● ویل دورانت – تاریخ تمدن  – مشرق زمین گاهواره‌‌ی تمدن:
کوروش از افرادی بود که برای فرمانروایی آفریده شده بود. به گفته امرسون همه از وجود او شاد بودند. روش او در کشورگشایی حیرت انگیز بود. او با شکست خوردگان باجوانمردی و بزرگواری برخورد می‌نمود. به همین دلیل یونانیان که دشمن ایران بودند نتوانستد از آن بگذرند و درباره او داستان‌های بی‌شماری نوشته‌اند و او را بزرگترین جهان قهرمان پیش از اسکندر می‌نامند. او کرزوس را پس از شکست از سوختن در میان هیزم‌های آتش نجات داد و بزرگش داشت و او را مشاور خود ساخت و یهودیان در بند را آزاد نمود. کوروش سرداری بود که بیش از هر پادشاه دیگری در آن زمان محبوبیت داشت و پایه‌های شاهنشاهی‌اش را بر سخاوت، جوانمردی و عدل و داد بنیان گذاشت. 

 ● پرفسور کریستن سن (ایران‌شناس شهیر):
شاهنشاه کورش بزرگ نمونه یک پادشاه «جوانمرد» بوده است. این صفت برجسته اخلاقی او در روابط سیاسی‌اش دیده می‌شد. در قوانین او احترام به حقوق ملت‌های دیگر و فرستادگان کشورهای دیگر وجود داشته است و سر لوحه دولتش بوده که این قوانین امروز «روابط بین الملل» نام گرفته است. 

نام کوروش کبیر بزرگ‌ترین پادشاه هخامنشی چنان در تاریخ ایران درخشان است که پس از گذشت هزاران سال از درگذشتش هنوز هم ردپایی از آن در گوشه‌ی اندیشه‌های بسیاری از ایرانیان دیده می‌شود. این نام آن چنان در خاک این سرزمین ریشه دوانده که روزی را در جهان برای بزرگداشت وی در نظر گرفته‌اند؛ روزی که هیچ جایی در تقویم ندارد و تنها در یاد و ذهن ساکنان این سرزمین ثبت شده است. جا دارد که برای حفظ تاریخ، تمدن و فرهنگ غنی خود بیش از بیگانان بکوشیم و نام و یاد بزرگان سرزمینمان را به‌نیکی پاس بداریم. 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *