چگونگی کارکرد اندیشکده‌ها

بازدیدها: ۳۹

می‌توان گفت: یکی از کارکردهای رایج اندیشکده‌ها، ابداع و ترویج ایده‌هایی است که ممکن است به‌­لحاظ سیاستی در کوتاه­‌مدت اجرا و عملیاتی نشوند، اما به‌­تدریج، مورد پذیرش جامعه موردنظر قرار گیرند. اکثر اندیشکده‌ها تمایل چندانی به انتشار رویکردهای جدید نسبت به سیاست‌های عمومی از خود نشان نمی‌­دهند؛ اما در مقابل، برخی نیز مبادرت به ارزیابی پیشنهاد‌های سیاستی خاص، رونق‌دهی، جمع‌آوری و انتشار اقدامات مرتبط خود در قالب کتاب می‌کنند.

یکی از کارکردهای مهم اندیشکده‌های امریکایی این است که آن­ها از دیرباز منبع و ذخیره نیروی انسانی، نیروی کارشناس و پژوهشگران باسابقه برای دولت محسوب می­‌شوند. برای مثال «مرکز مطالعات بین‌­المللی و استراتژیک امریکا (CSIS)» تعداد زیادی از کارکنان سابق دولت را در خود جای داده است. [۱]

 

مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی

با توجه به تجربیات موجود در زمینه‌ی اندیشکده‌ها و ادبیات موجود درباره کارکرد آن‌ها می‌توان برخی از مهم‌ترین کارکرد‌های اندیشکده‌ را به صورت زیر برشمرد:

  •  فراهم کردن دانش، اطلاعات و افکار جدید برای سیاست­گذاران [۲] و سیاستمداران و کمک به نظام‌های اجتماعی در جهت اخذ تصمیم‌های آگاهانه
  • ایفای نقش میانجی بین بخش‌های گوناگون نظام‌های اجتماعی- سیاسی
  • انجام وظیفه به‌­عنوان صدایی مستقل در مباحث مختلف سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی
  • شناسایی، روشن­‌سازی و ارزیابی موضوعات، برنامه‌ها و طرح‌های سیاستی جاری کشور برای مردم جامعه
  • تبدیل مسائل و ایده‌های در حال پیدایش به موضوعات سیاسی و اجتماعی
  • تفسیر موضوعات، رخدادها و سیاست‌ها و تسهیل فهم آن‌ها برای کنشگران سطوح مختلف
  • فراهم کردن آوردگاهی راه­گشا برای تبادل ایده‌ها و اطلاعات بین ذی‌نفعان کلیدی حاضر در فرآیند تنظیم و تدوین سیاست‌ها
  • به چالش کشیدن خرد مرسوم و رویه‌های عملکردی صاحب منصبان عالی‌­رتبه‌ی نظام
  • تسهیل بر ساخت شبکه‌های موضوعی [۳]
  • برقراری ارتباط بین دانش و سیاست و فرهنگ و اقتصاد. ( اندیشکده‌ها نسبت به دیگر تشکیلات سازمان­‌یافته به گونه‌ایی بهتر می‌توانند در دسترس سیاست‌گذاران باشند و بین دانش و سیاست و فرهنگ و اقتصاد پیوند برقرار کنند. [۴]
  • پُرکردن خلاء ایجادشده بین دانشگاه و حوزه‌های اجرایی و عملی. از یک سو در دانشگاه‌ها، پژوهش‌ها در بسیاری موارد از طریق بحث‌های روش‌­شناختی یا نظری پیچیده و مبهمی، که تنها به­‌گونه‌ای غیرملموس با مسائل غامض سیاستی واقعی ارتباط پیدا می‌کنند، پیش برده می‌شوند. از سوی دیگر، در چهارچوب دولت و دستگاه‌های اجرایی، صاحب منصبان اغلب اوقات آن­قدر سرشان شلوغ است که نمی‌توانند اندکی درنگ کنند، گامی به عقب بردارند و خط سیر گسترده سیاست‌گذاری را بازبینی کنند. بنابراین، نقش عمده اندیشکده‌ها، ایجاد پلی بر شکاف ایجادشده بین دنیای ایده و عمل [۵] و پُرکردن فضای خالی ایجاد شده بین جهان دانشگاهی، از یک سو و حوزه حکومتی، از سوی دیگر است.

  • بررسی مسائل و چالش‌ها از دیدگاه‌های گوناگون و فارغ از منافع کنشگران و افراد درگیر در آن
  • ایجاد اجماع در حوزه سیاست‌های خاص در همه زمینه‌ها
  • برقراری ارتباط بین رسانه‌ها و دولت از طریق کمک به رسانه‌ها در فهم موضوعات رایج [۶]
  • فراهم آوردن مکانی برای سیاستمداران بلندپایه دولتی. برای این­که پس از جابجایی‌های پس از انتخابات یا بازنشستگی، دانش آن‌ها افزایش یافته و از تجربیاتشان استفاده شود. [۷]
  • جبران خلاء سیاست‌گذاری و تفکر بلندمدت؛ با توجه به آن­که افراد حاضر در بخش‌های اداری معمولاً با مسائل روزمره مواجه‌اند و فرصت کافی برای توسعه‌ی تفکر راهبردی و بلندمدت ندارند. [۸]
  • شناسایی افرد نخبه برای فعالیت در بخش‌های گوناگون و کلیدی (همان)
  • شرکت در مناظره‌های عمومی به‌­عنوان نهادی مستقل و آگاه (همان)
  • سرمایه­‌گذاری در زمینه‌ی‌ ایده‌های جدید و حمایت از آن‌ها. خود ایده به­‌تنهایی اهمیت بسزایی دارد و اندیشکده‌ها می‌بایست به این دیدگاه که ایده سیاست را می‌سازد، واقف باشند. به عبارت دیگر، اکثر سیاست‌هایی که در حال اجرا هستند، در آغاز ایده‌هایی بوده‌اند که بین کارشناسان بحث و بررسی شده­‌اند و رفته‌­رفته مورد توجه گروه‌های ذی‌نفوذ و سیاست‌گذاران قرار گرفته‌اند. [۹]


منابع

  1.  Weaver, Kent (1989) “The changing world of Think Tanks”. PS: Politics, 22(3), 563-578.
  2. Naseem khan, Mohamad and Rahat Mohamad, (2006), “American Think-Tanks and Development of US security policy after 9/11”, India Quarterly: A Journal of International Affairs, 62(1), 174-196.
  3. Mc Gan, G, James, (2005), “think-tank and policy advice in the US”, Foreign Policy Research Institute, Philadelphia, Pennsylvania.
  4. Pautz, Hartwig, (2014), Think-Tank, Social Democracy and Social Policy, Palgrave Macmillan.
  5. Mc Gan, G. James, (2007); Think Tank and policy advice in the United States academic, advisors and advocates; Routledge Research in American politics.
  6. Hassan, Rahat (2010), “From Policy research to policy advocacy: Differentiating Think Tanks from pressure group in American politics, India Quarterly: A Journal of International Affairs.
  7. رضاخواه، علیرضا و علیرضا ثمودی (۱۳۸۸)، اتاق‌های فکر و سیاست خارجی امریکا، تهران، راه­دان و مرکز پژوهشی آموزشی کوثر.
  8. سیلی، اندرو (۲۰۱۳)، گامهایی برای بهبود عملکرد اندیشکدهها، ترجمه بهزاد احمدی لفورکی (۱۳۹۳)، تهران، انتشارات مؤسسه ابرار معاصر.


برگرفته از کتاب ساختار و کارکرد اندیشکده‌ها نوشته سجاد فتاحی، روح الله قاسمی، محمد فکری، مینا اینانلو

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *