خانه آزادی (Freedom House)

بازدیدها: ۹۸

خانه‌ی آزادی (Freedom House) یک ارگان مستقر در آمریکا با بودجه دولت فدرال آمریکا، یک سازمان مردم‌نهاد (به اختصار «سمن» یا NGO) است که در زمینه پژوهش و پشتیبانی از دموکراسی، آزادی‌های سیاسی و حقوق بشر فعالیت می‌کند. خانه آزادی در اکتبر ۱۹۴۱ در واشنگتن بنیان گذاشته شد و وندل ویلکی و النور روزولت به عنوان نخستین رؤسای افتخاریِ آن خدمت کردند. این سازمان خود را «بازگوکننده ندای راستین دموکراسی و آزادی در سراسر جهان» معرفی کرده‌ است، هرچند منتقدان گفته‌اند این سازمان به سوی منافع ایالات متحده گرایش دارد؛ در سال ۲۰۰۶، بودجه آن با کمک ۶۶ درصدیِ دولتی تأمین شده‌ بود، رقمی که در سال ۲۰۱۶ به ۸۶% افزایش یافته‌ است و الباقی آن را از منابع دیگر مانند بنیاد اسمیت ریچاردسن، دولت آلمان و دیگر مؤسسات و دولت‌ها تأمین می‌کند. این وابستگی بودجه به ایالات متحده در «خانه‌ی آزادی» مشکل شناخته شده‌ای است، اما به عنوان «فساد ضروری» پذیرفته شده‌ است.

تاریخچه:

خانه آزادی توسط وندل ویلکی، النور روزولت، جورج فیلد، دروتی تامسون، هربرت بایارد و دیگران در سال ۱۹۴۱ بنیان گذاشته شد. فلسفه وجودی این سازمان در مقابله با تهدیدات نازی و هیتلر در آن زمان بود اما مأموریت امروزی این سازمان که مدعی آن است، بسط دموکراسی و آزادی در سرتاسر جهان می‌باشد و مبارزه با دیکتاتوری‌های آمریکای مرکزی و شیلی، آپارتاید در آفریقای جنوبی، فرونشاندن جنبش پاراگوئه، جنگ شوروی در افغانستان، نسل‌کشی در بوسنی و رواندا، نقض وحشیانه حقوق بشر در کوبا، برمه، چین، ایران و عراق می‌باشد.

این سازمان از مدافعان حقوق بشر، معتقدان دینی، اتحادیه‌های کارگری، روزنامه‌نگاران و طرفداران تجارت آزاد پشتیبانی به عمل می‌آورد. اموری که این سازمان در دهه ۱۹۴۰ آنها را پشتیبانی می‌کرد شامل طرح مارشال (نوسازی اروپا بعد از جنگ جهانی دوم) و تأسیس ناتو می‌شد. در دهه شصت تا هفتاد (میلادی) این سازمان از جنبش حقوق شهروندی آمریکا پشتیبانی کرد و همچنین در این ایام بود که از آندری ساخاروف (منتقد وضع شوروی) و نهضت همبستگی لهستان پشتیبانی کرد. در سال ۱۹۷۹ این سازمان چگونگی انتخابات رودزیا (زیمبابوه کنونی) را منعکس کرد که منجر به نتایج خوبی برای آنها شد ولی در انتخابات سال ۱۹۸۰ در زیمبابوه موگابه از طریق نفوذ انگلیس به قدرت رسید.

کارهای اخیر این مؤسسه بیشتر در رابطه با پشتیبانی از قوانین شهروندی در انقلاب‌های صربستان، اوکراین و قرقیزستان بوده‌است. این سازمان در اردن با تبعیض جنسی علیه زنان مبارزه کرده‌است، در الجزایر با جستجوی عدالت به قربانیان شکنجه کمک کرده‌است، در ازبکستان با نقض وحشیانه حقوق بشر و … به مبارزه برخاسته است.

پس از حوادث ۱۱ سپتامبر مهم‌ترین وظیفه خانه آزادی، مبارزه با تهدید اسلام رادیکال بود. در ۳۱ مارس ۲۰۰۶، روزنامه فایننشال تایمز در گزارشی اعلام نمود که خانه آزادی در بین سازمان‌های غیردولتی مختلف مقیم در آمریکا، از سوی وزارت خارجه این کشور به‌منظور انجام فعالیت‌های مخفیانه و زیرزمینی در داخل ایران انتخاب‌شده است. از این تاریخ به بعد خانه آزادی به‌عنوان بخش مهمی از اتاق فکر دستگاه امنیتی آمریکا در برابر جمهوری اسلامی عمل کرده است.

بر اساس گزارش سالانه ۲۰۰۷، سازمان خانه آزادی، یکی از مهم‌ترین وظایف و اختیارات این سازمان حمایت از ایرانیان طرفدار دموکراسی و مدافعان حقوق بشر است. این سازمان تلاش می‌کند تا از طریق ابزارهای متفاوت ارتباطی همچون اینترنت این افراد را به یکدیگر و یا سایر همفکران خود در خارج از کشور ایران مرتبط سازد. مؤسسه خانه آزادی از چند سال پیش با بودجه ۱۵ میلیون یورویی هلند یک وب‌سایت و یک مجله اینترنتی را بانام «گذار» راه‌اندازی کرد. گذار در حقیقت بخش فارسی خانه آزادی است. یکی از مهم‌ترین اقدامات خانه آزادی در سال‌های اخیر ترجمه و چاپ برخی کتاب‌ها، مقالات و جزوات درزمینه‌های مختلف همچون مبارزه مسالمت‌آمیز، آموزش آموزه‌های انقلاب‌های رنگین، راهپیمایی‌ها و … است. این بنیاد که عمدتاً نزدیک به محافل امنیتی و جمهوری‌خواه است در حوادث سال ۸۸ در ایران در حمایت از جنبش سبز بسیار فعالانه عمل کرد.

بنیاد مذکور از طریق برخی ایرانی آمریکایی‌ها و برخی رابطین خود در ایران توانست جزوات آموزشی متعددی را با هدف براندازی نرم در اختیار جنبش سبز قرار دهد. خانه آزادی و وب‌‌سایت‌های نزدیک به این بنیاد در سال‌های اخیر نیز به دنبال شبکه‌سازی و حمایت از جریان لیبرال و غرب‌گرا در ایران برآمده‌اند. برخی بر این باورند که بخشی از پروژه نفوذ آمریکا در ایران پسا برجام از سوی اتاق فکرهای و رابطان خانه آزادی در ایران و آمریکا هدایت می‌شود. خانه آزادی همچنین تلاش دارد که از طریق افراد و نهادهایی که به طور غیرمستقیم به این بنیاد وابسته‌اند و به ‌دور از چشم نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی اهداف خود را در این کشور به‌عنوان یکی از چالش گران لیبرال دموکراسی غربی و آمریکایی دنبال کند. مؤسسه خانه آزادی در قالب طرح‌های پژوهشی توانسته است با برخی از اساتید دانشگاهی در ایران ارتباطاتی را ایجاد کند.

بیانیه مأموریت:

بیانیه مأموریت که از جانب خانه آزادی اظهار شده‌ است:

  • خانه‌ی آزادی یک مؤسسه مستقل می‌باشد که توسعه دموکراسی در سرتاسر جهان را بررسی می‌کند. آزادی در ساختارهایی ممکن می‌شود که در آنها سیستم سیاسیِ دموکراتیک وجود داشته باشد تا دولت در برابر مردم پاسخگو باشد و قوانین مستولی شدن، آزادی بیان، آزادی انجمن‌ها، آزادی اعتقادات و باورها و احترام به قوانین اقلیت‌ها و زنان ضمانت گردد.
  • آزادی در نهایت با استمرار مبارزات زنان و مردان دلیر تحقق می‌یابد. ما رفتار غیر پرخاشگرانه و دموکراتیک در جوامعی که آزادی به صورتی آشکارا نقض می‌شود را پشتیبانی کرده، در مقام مخالفت با چنین قدرت‌هایی و فشار وارد کردن و به چالش کشیدن چنین دولت‌هایی استوار خواهیم بود تا آن زمان که آزادی در سرتاسر جهان برقرار شود.
  • خانه آزادی همچنین بر این امر اصرار می‌ورزد که «تشکیلات گوناگون ما الزام متحد شدن و رهبر قرار دادن آمریکا در تلاش‌های بین‌المللی در امر حقوق بشر و آزادی را الزامی می‌دارد».

گزارش‌ها:

از سال ۱۹۷۲ خانه آزادی سالیانه گزارش‌هایی را منتشر می‌کند که حاکی از میزان آزادی و رعایت دموکراسی در سرتاسر جهان و کشورهایی دارد که آزادی و دموکراسی را در منکر می‌شوند. این معیار گستره‌ای از یک تا هفت را شامل می‌شود که عدد یک نشان‌دهنده بسیار آزاد و عدد هفت برعکس آن، نشان از حداقل آزادی در آن منطقه یا کشور دارد. کاربرد این گزارش‌های علاوه بر کاربردهای معمول آن که به عنوان نوعی شاخص آزادی می‌باشند برای امور تحقیقاتی نیز کابرد دارد.

به عنوان مثال، در گزارش سال ۲۰۰۳ کانادا شماره یک را به خود اختصاص داد که به خاطر قوانین متمدنانه رعایت حقوق شهروندی و همچنین قوانین سیاسی، که این کشور را در زمره کشورهای «آزاد» قرار داد. اما نیجریه شماره چهار را دریافت کرد که این کشور را در گروه «نسبتاً آزاد» به‌شمار آوردند و در مقابل همه اینها کره شمالی عدد هفت را گرفت که این کشور را در گروه کشورهای «غیر آزاد» قرار داد. مشارکت‌کنندگان در فرایند تحقیقات و رتبه‌بندی کشورها مشتمل بر بیش از ۲۴ محقق و بررسی‌گر می‌باشد که نزدیک به دوازده نفر این افراد از بزرگان دانشگاهی می‌باشند. نزدیک به هشت نفر هسته مرکزی تحقیق در نیویورک در کنار شانزده مشاور بیرون از سازمان را تشکیل می‌دهند که اخبار و گزارش‌های داخلی کشورهای مختلف، بررسی‌های دانشگاهی، سازمان‌های غیردولتی، باشگاه‌های اندیشه را جمع‌آوری کرده و برای بررسی، طبقه‌بندی می‌کنند. گروه کشورهای در حال بررسی نیز به شش گروه تقسیم می‌شوند که شامل:

  • قاره آسیا و اقیانوس آرام
  • اروپا مرکزی و شرقی و کشورهای شوروی سابق
  • آمریکای لاتین و دریای کارائیب
  • خاور میانه و آفریقای شمالی
  • کشورهای زیر مجموعه صحرا در آفریقا
  • اروپای غربی

روش‌های بررسی این سازمان به صورت دوره‌ای نیز توسط کمیته تجدید نظر بررسی و در آنها تجدید نظر به عمل می‌آید.

فهرست اندیشکده‌های خارج

فهرست اندیشکده‌های ایران


گردآورنده: سعید دهقانی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *