مرکز مطالعات استراتژیک بگین- سادات رژیم اشغالگر صهیونیستی

بازدیدها: ۹۷

مرکز بگین سادات (Begin-Sadat Center for Strategic Studies) از معدود اندیشکده‌های رژیم اشغالگر صهیونیستی است که نسبتاً دارای استانداردهای بین‌المللی لازم در اندیشه‌سازی و جهت‌دهی در برخی مسائل سیاسی- امنیتی بین نخبگان صهیونیستی است؛ هرچند اساساً ساختار تصمیم‌گیری در رژیم صهیونیستی به گونه‌‌ایست که اندیشکده‌ها نقش بارزی در این فرآیند ندارند. مرکز بگین سادات به عنوان یکی از اندیشکده‌های مهم رژیم اشغالگر صهیونیستی که سال‌ها در مباحث مربوط به منافع مشترک و روابط راهبردی رژیم اشغالگر صهیونیستی با سایر کشورها به‌ویژه کشورهای محوری متمرکز بوده، اکنون می‌تواند در Plan B رژیم اشغالگر صهیونیستی در مباحث مربوط به همگرایی کشورهای منطقه با رژیم اشغالگر صهیونیستی تأثیرگذار باشد. ضمن آنکه با توجه به جامعیت بدنه هیئت مدیره و کارشناسی مرکز بگین سادات و تمرکز ویژه آن بر مسائل خاصی همچون منابع آب منطقه و روابط رژیم اشغالگر صهیونیستی- هند و رژیم اشغالگر صهیونیستی- ترکیه می‌توان بگین سادات را همچنان به عنوان یکی از اندیشکده‌های پیشرو در اندیشه‌سازی و تأثیرگذاری بر افکار نخبگان رژیم اشغالگر صهیونیستی مد نظر قرار داد.

اندیشکده‌های کشورهای ایدئولوژیک اساساً نسبت به کشورهای غیر ایدئولوژیک در انزوای بیشتری قرار دارند. زیرا تصمیمات در این گونه کشورها بسیار حساس بوده و معمولاً تصمیم‌سازان آن جامعه کمتر برای مشورت‌های غیر رسمی بها قائل می‌شوند. البته این مسأله باعث می‌شود تا انگیزه مسئولان و کارکنان این‌گونه اندیشکده‌ها بیشتر شود تا با رصد نقاط ضعف تصمیم‌سازان رسمی، شایستگی و توانایی خود را هر چه بیشتر به رخ آنان بکشند. از این رو با رصد چنین اندیشکده‌هایی می‌توان به نقاط تاریک سیاست‌های یک دولت ایدئولوگ پی برد.

از بررسی مجموع فعالیت‌های بگین سادات می‌توان به این درک رسید که بسترسازی برای شکل‌گیری روابط راهبردی بین کشورهای محوری با رژیم اشغالگر صهیونیستی با تأکید بر آمریکا، اتحادیه اروپایی، ترکیه و هند در موضوعات کلان سیاسی- امنیتی، اقتصادی و حتی زیست محیطی در پوشش منافع مشترک، جزو کار ویژه‌های قابل ذکر است.

معرفی کلی:

«بگین- سادات» از ترکیب نام بگین (نخست وزیر پیشین رژیم صهیونیستی) و انورسادات (رئیس جمهور پیشین مصر) شکل یافته است که یادآور انعقاد قرارداد کمپ دیوید است. مرکز مطالعات استراتژیک بگین- سادات، اندیشکده‌ای است که به عنوان یکی از بخش‌های تحقیقاتی دپارتمان مطالعات سیاسی دانشگاه بار- ایلان رژیم اشغالگر صهیونیستی به فعالیت می‌پردازد. در واقع مرکز مطالعات بگین- سادات تنها یکی از مراکز تحقیقاتی وابسته به دپارتمان مطالعات سیاسی دانشگاه بار- ایلان است که در سال ۱۹۹۳ توسط دکتر «توماس او هچت» رهبر جامعه یهودیان کانادا تأسیس شده است.

فعالیت این مرکز که با نام BESA center نیز شناخته می‌شود، عمدتاً بررسی مسائل امنیتی و صلح در خاورمیانه به‌ویژه سیاست خارجی و امنیت ملی رژیم اشغالگر صهیونیستی است. موضوعاتی مانند: کنترل تسلیحات در خاورمیانه، روابط آمریکا و اسرائیل، نیروهای نظامی اسرائیل، منابع آبی خاورمیانه، صنایع نظامی، مواضع فلسطینیان در فرایند صلح، گسترش سلاح‌های کشتار جمعی، تروریسم، افکار عمومی رژیم اشغالگر صهیونیستی در مورد امنیت ملی، پیوندهای رژیم اشغالگر صهیونیستی در مورد امنیت ملی، پیوندهای استراتژیک ترکیه و اسرائیل و نیروهای دفاعی اسرائیل در آینده، قرار دادن نتایج تحقیق در اختیار ناتو و غیره در دستور کار این مرکز قرار داشته است.

از لحاظ تنوع محققان، کارشناسان این مرکز از برجسته‌ترین دانشمندان و نظامیان رژیم اشغالگر صهیونیستی هستند که در داخل و خارج رژیم اشغالگر صهیونیستی شناخته شده‌اند. به عبارتی دیگر مرکز مطالعات استراتژیک بگین- سادات علاوه بر محققان ارشد و همکار که اعضای اصلی آن را تشکیل می‌دهند، دارای دو هیأت بین‌المللی نیز می‌باشد. هیأت مشورتی علمی بین‌المللی و هیأت مشورتی بین‌المللی که ریاست آن برعهده توماس او هچت است.

در ۲۴ سال گذشته، مرکز بگین-سادات حدود ۷۵۰ تحقیق اختصاصی شامل ۲۵ کتاب را تولید کرده است که در ادامه، مهمترین عناوین آن ذکر می‌شود. همچنین تعداد ۶۰۰ همایش و کنفرانس بین‌المللی در موضوعات دفاعی و امنیتی برای متخصصان امور اطلاعاتی، سیاست خارجی، تجار، دانشگاهیان و سیاستمداران برگزار کرده است. شایان ذکر است که «بنیامین نتانیاهو» نخست وزیر رژیم اشغالگر صهیونیستی در ۱۴ ژوئن ۲۰۰۹، سخنرانی تاریخی خود در پذیرش راه حل دو دولت را در مرکز بگین سادات انجام داد.

انتقادات پیرامون مرکز بگین سادات:

یکی از انتقاداتی که در رژیم اشغالگر صهیونیستی بر مرکز بگین- سادات وارد می‌شود این است که مرکز مذکور بیشتر به گروه‌های راستگرا تمایل دارد و دیدگاه‌های آن اغلب از دریچه «نظامی محوری» است.

جایگاه مرکز بگین سادات:

در مجموع آنچه که در این سال‌ها مورد تأکید ویژه مرکز مطالعات استراتژیک بگین- سادات قرار گرفته است، دو موضوع عمده منابع آب خاورمیانه و روابط استراتژیک ترکیه و رژیم اشغالگر صهیونیستی است که وقت و هزینه زیادی را از این مؤسسه مصروف به خود داشته است. همچنین این مرکز با اکثر مؤسسات تحقیقاتی دنیا از آنکارا تا واشنگتن و از لندن تا سئول در ارتباط بوده و همکاری نزدیکی را با آنها برقرار نموده است. هرچند مرکز بگین سادات یک مرکز مطالعات جغرافیایی نیست اما این مرکز با توجه به تجربه مطالعاتی که در مورد منابع آب خاورمیانه (با هدف بهره‌برداری سیاسی) دارد می‌تواند یکی از اندیشکده‌های صهیونیستی باشد که در Plan B رژیم اشغالگر صهیونیستی در ایران در امتداد بحران‌های اقتصادی و معیشتی، مباحث جغرافیایی همچون بحران آب را دنبال کند. پیام ویدئویی نتانیاهو برای دعوت از ایرانیان برای دریافت مستقیم فناوری سیستم شیرین کردن آب و استفاده کشاورزان ایرانی از این تجربیات در همین راستا قابل تعریف است.

گفتنی است، دانشگاه پنسیلوانیای آمریکا در گزارش ۲۰۱۴ خود با عنوان «جهان به سمت اندیشکده‌ها»، مرکز بگین سادات در بین اندیشکده‌های برتر غرب آسیا و شمال آفریقا در رتبه نهم قرار داد.

البته خانم «هنّا الکا مِیِرز» کارشناس ارشد مسائل غرب آسیا و شمال آفریقا در سال ۲۰۰۹ در مقاله‌ای علمی با عنوان «آیا رژیم اشغالگر صهیونیستی به اندیشکده‌ها نیاز دارد؟» که در فصلنامه «خاورمیانه» به چاپ رسید می‌نویسد: «بگین سادات یکی از ۳۵ اندیشکده رژیم اشغالگر صهیونیستی است که علی‌رغم تعداد بالای این اندیشکده‌ها، تأثیر چندانی بر سیاست و تصمیم سازان رژیم اشغالگر صهیونیستی ندارند و حتی مدیران این اندیشکده‌ها همچون «افرایم اینبار» نیز به این واقعیت اذعان دارند. دلیل اینکه چرا اندیشکده‌های رژیم اشغالگر صهیونیستی همچون همتایان آمریکایی خود تأثیرگذار نیستند در مواردی همچون: وابستگی بیش از حد اندیشکده‌های رژیم اشغالگر صهیونیستی به دانشگاه‌ها، کمبود بودجه، ساختار سیاسی رژیم اشغالگر صهیونیستی و نگرش و طرز برخورد جامعه رژیم اشغالگر صهیونیستی در قبال دولت قابل ذکر است».

حوزه مطالعاتی:

  • فرآیند تفکر راهبردی رژیم اشغالگر صهیونیستی
  • بازدارندگی و امنیت منطقه‌ای
  • جایگزین‌های راهبردی در فرایند صلح
  • سیاست خارجی و داخلی حکومت فلسطین
  • افکار عمومی رژیم اشغالگر صهیونیستی در مورد امنیت ملی
  • روابط رژیم اشغالگر صهیونیستی – آمریکا
  • روابط رژیم اشغالگر صهیونیستی- سازمان ملل
  • مسائل مربوط به ترور و خشونت
  • روابط راهبردی رژیم اشغالگر صهیونیستی- ترکیه
  • امنیت در شرق تا منطقه دریای مدیترانه
  • منابع آب غرب آسیا
  • سلاح‌های کشتار دسته جمعی
  • کنترل اسلحه در منطقه
  • صنایع نظامی
  • آینده ارتش رژیم اشغالگر صهیونیستی
  • روابط اسرائیل- آسیا

اهداف:

از جمله اهدافی که برای فعالیت مرکز مطالعات استراتژیک ترسیم شده می‌توان به موارد ذیل اشاره نمود:

این مرکز به دنبال آن است که تحقیقاتی جهت‌دار در موضوعات امنیتی، استراتژیک و مربوط به صلح، به ویژه در خاورمیانه انجام دهد. آن‌ها به دنبال این هستند که تحقیقات، کتب، همایش‌ها و سخنرانی‌هایی که برگزار می‌کنند، برای دولت رژیم اشغالگر صهیونیستی، جامعه یهود، دیپلمات‌ها، نظامیان و … خطوط راهنمایی را فراهم کند که براساس آن، افراد مذکور بتوانند تصمیمات و موضع‌گیری‌های مناسبی را اتخاذ نمایند. آنان بدین منظور از کنفرانس‌ها و همایش‌هایی که در موارد مربوط به حوزه فعالیت آنان برگزار می‌شود حمایت می‌نمایند. بدین منظور مرکز مطالعات مذکور می‌کوشد در راستای دستیابی به اهداف خویش، برجسته‌ترین دانشمندان داخلی و خارجی را در زمینه‌های مرتبط، گردهم آورد تا با اطمینان بیشتری نسبت به صدور توصیه‌ها و آراء مشورتی اقدام نمایند.

به علاوه این مرکز در راستای دستیابی به اهداف خویش اولویت‌بندی‌هایی را نیز رعایت می‌کند. اهدافی مانند تبیین روابط استراتژیک در سطوح دوجانبه میان کشورهایی چون: ایالات متحده، ترکیه، چین و هند با رژیم اشغالگر صهیونیستی به‌کرات در کنفرانس‌ها و نشریه این مرکز مورد تأکید قرار گرفته است. در همین خصوص دکتر «افرایم اینبار» مدیر سابق مرکز بگین سادات در مورد مأموریت‌های این مرکز می‌گوید: «در سالیان گذشته، مرکز بگین- سادات یکی از موفق‌ترین مراکزی بود که توانست مسائلی همچون چالش‌های همسایگی فلسطین با رژیم اشغالگر صهیونیستی، خطر سلاح‌های بیولوژیک و شیمیایی و بازار موشکی کشورهای عربی، اهمیت روابط رژیم اشغالگر صهیونیستی با ترکیه و هند و مخاطرات مؤسسات بین‌المللی برای سلب مشروعیت از رژیم اشغالگر صهیونیستی را در دستور کار عمومی قرار دهد».

فعالیت‌ها:

مرکز مطالعات استراتژیک بگین- سادات در راستای به ثمر رساندن اهداف خویش فعالیت‌های متنوع و گسترده‌ای را تدارک دیده است. این فعالیت‌ها شامل برگزاری همایش‌ها، جلسات سخنرانی، انتشار کتاب و بولتن و چاپ نشریه می‌باشد. در یک تقسیم بندی کلی فعالیت‌های این مرکز را می‌توان به دو دسته تقسیم بندی نمود:

  • همایش‌ها:

این مرکز در راستای رسیدن به اهدافی چون ارائه توصیه‌هایی به نهادهای مختلف رژیم اشغالگر صهیونیستی، سلسله همایش‌هایی را از سال ۱۹۹۷ آغاز نموده است. از جمله موضوعاتی که در این همایش‌ها مورد بررسی قرار گرفته است می‌توان به مسئله تروریسم، امنیت ملی رژیم اشغالگر صهیونیستی، آمریکا و خاورمیانه، اقلیت‌های نژادی خاورمیانه، روابط استراتژیک هند و رژیم اشغالگر صهیونیستی، آینده دولت فلسطین، نیروهای مسلح در خاورمیانه، ترکیه در قرن بیست و یکم و سیاست‌های دفاعی اتحادیه اروپا اشاره نمود. البته موضوعات همایش‌های برگزار شده، از سال ۲۰۱۰ در سایت مرکز قرار گرفته است.

  • انتشارات:

در بخش انتشارات این مرکز سه نوع فعالیت علمی، اطلاع‌رسانی و تحقیقاتی به انجام می‌رسد که این سه حوزه شامل انتشار کتاب، بولتن و یک نشریه تخصصی می‌باشد.

کتاب:

مرکز مطالعات استراتژیک بگین- سادات از سال ۱۹۹۵ تاکنون ۲۰ جلد کتاب در زمینه‌های مرتبط با حوزه مطالعاتی خویش منتشر نموده است که نویسنده اکثر این کتاب‌ها خودِ افرایم اینبار بوده است.

بولتن:

انتشار بولتن مرکز مطالعات استراتژیک نیز همزمان با آغاز برگزاری همایش‌ها در سال ۱۹۹۷ آغاز شده و به طور میانگین دو شماره از آن در سال منتشر می‌شود. در جدیدترین شماره این بولتن،۱۰ مقاله‌ای که در سال ۲۰۱۷ بیشتر خوانده شده معرفی شده است. بر این اساس خوانندگان بولتن مذکور به ترتیب اولویت به مباحث مربوط به ایران، عربستان، منازعات رژیم اشغالگر صهیونیستی- فلسطین و امنیت ملی رژیم اشغالگر صهیونیستی علاقه نشان داده‌اند.

مواضع مرکز در قبال وقایع بین‌المللی:

بگین سادات همواره در قبال وقایع و رخدادهای منطقه‌ای و بین‌المللی اعلام موضع کرده است. در واقع این مرکز به نوعی تیم فکری رژیم صهیونیستی قلمداد می‌گردد که این رژیم را در نیل به اهدافش یاری می‌رساند. به طور مثال، می‌توان به موضع‌گیری‌های بگین سادات که در قالب بولتن‌ها، مقالات، کتاب‌ها، سخنرانی‌ها و همایش‌ها انعکاس می‌یابد، اشاره کرد. مرکز مطالعات استراتژیک بگین- سادات، همواره ایران را مهم‌ترین و خطرناک‌ترین دشمن منطقه و رژیم اشغالگر صهیونیستی دانسته و معتقد است اولاً ایران به دنبال سلاح هسته‌ای است و ثانیاً دستیابی این کشور به سلاح هسته‌ای، جهت تهدید رژیم اشغالگر صهیونیستی و سلطه بر منطقه می‌باشد. لذا به کرات ایران هسته‌ای را مهم‌ترین دشمن رژیم اشغالگر صهیونیستی و اعراب در منطقه معرفی می‌کند که حضورش برای منطقه و جامعه بین‌المللی خطرناک است.

در واقع مواضع این مرکز در خصوص ایران با موضع ایالات متحده و رژیم اشغالگر صهیونیستی تفاوتی ندارد. در خصوص اوضاع فلسطین و روند صلح در خاورمیانه نیز مرکز معتقد است که رژیم اشغالگر صهیونیستی از هرگونه تلاشی برای برقراری صلح دریغ نکرده و این طرف فلسطینی و حامیان آن همچون ایران و سوریه هستند که صلح را نقض می‌کنند. بگین سادات در برخی از موضع‌گیری‌های خود حتی به کشتار مردم غیرنظامی فلسطین نیز اشاره کرده و آن را برای دستیابی به اهداف رژیم اشغالگر صهیونیستی و دفاع از خود لازم و ضروری دانسته است.

بگین سادات در طول سالیان گذشته توانسته است یک گروه فکری منسجم و یکپارچه را در زمینه‌های مورد توجه ایجاد کرده و محصولات فکری و کاری خود را به جامعه علمی و دانشگاهی و به ویژه صهیونیستی ارائه نماید. در مجموع برگزاری همایش‌های مختلف با موضوعات متنوع را می‌توان نمونه‌ای از دغدغه‌های حاکم بر مسئولین و گردانندگان مرکز مذکور دانست که سبب گردیده در هر دوره زمانی بررسی موضوعات ویژه در محوریت اهداف و برنامه‌های مرکز قرار گیرد.

مجموعه اهداف و موضوعاتی که بگین سادات در طی سال‌های گذشته دنبال کرده بر دو محور ثابت و متغیر تقسیم‌بندی می‌شود. محور ثابت کاری این مرکز را می‌توان موضوعاتی دانست که در هر شرایطی و در هر فضای گفتمانی حاکم بر عرصه منطقه‌ای و جهانی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده و لذا همواره مورد توجه قرار گرفته است. از جمله این محورهای ثابت می‌توان به اهمیت موضوع ترکیه، روند صلح و مسئله آب در خاورمیانه اشاره کرد. این موضوعات مباحثی بوده‌اند که چه قبل از حادثه ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ و چه پس از آن به یک نسبت مورد توجه این مرکز قرار داشته و به آن پرداخته شده است.

از سوی دیگر محورهای متغیر این مرکز را می‌توان موضوعاتی دانست که تابع رخدادهای بین‌المللی و منطقه‌ای بوده است. به طور مثال حادثه ۱۱ سپتامبر سبب گردید تا این مرکز سلسله همایش‌هایی را در خصوص تروریسم، سلاح‌های کشتار جمعی، خطر ایران هسته‌ای و اشغال عراق و پیامدهای آن و جایگاه جدید رژیم اشغالگر صهیونیستی در منطقه پس از ۱۱ سپتامبر برگزار نماید. عمده موضوعات مورد بحث قبل از یازده سپتامبر حول مباحثی چون نقش هژمونی ایالات متحده پس از جنگ سرد، جایگاه اتحادیه اروپا در روند صلح، رابطه رژیم اشغالگر صهیونیستی با همسایگان و… متمرکز بوده است.


گردآورنده: سعید دهقانی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *