موسسه روابط بین الملل و راهبردی فرانسه (ایریس)

بازدیدها: ۴۱

موسسه روابط بین الملل و راهبردی (INSTITUTE DES RELATIONS INTERNATIONALESET STRATÉGIQUES که به اختصار ایریس می‌گویند) حاصل ابتکار جمعی از متخصصین فرانسوی است که در سال ۱۹۹۱ تشکیل شد. این موسسه یکی از اتاق‌های فکر فرانسه است که با اهداف و کارکردهای عمومی تاسیس شد. فعالیت این انجمن در حوزه‌های ژئوپلیتیک و راهبردی است و تنها اتاق فکری است که با وجود ابعاد بین المللی در پژوهش‌هایش، کاملا خصوصی و با رویکردی مستقل عمل می‌کند. این موسسه در جایگاه بیست و پنجم اتاق‌های فکر دنیا در حوزه امنیت و امور بین المللی قرار دارد و بازیگری اجتناب ناپذیر در عرصه مطالعات پژوهشی سیاست خارجی فرانسه است.

فعالیت‌های موسسه بر چهار محور استوار است:

  • پژوهش
  • برگزاری همایش‌ها
  • نشر
  • دوره‌های آموزشی

ایریس سعی دارد به عنوان اندیشکده‌ای در حوزه امنیت بین المللی شناخته شود. موضع سیاسی این موسسه بیشتر به جناح چپ گرایش دارد. براساس مدل همکاری بخش خصوصی و بخش مردمی، موسسه ایریس نیاز مالی خود را از سه بخش تامین می‌کند:

  • یک سوم درآمدها از قراردادهای منعقده بین موسسه و وزارت دفاع فرانسه حاصل می‌شود.
  • بخش دیگر از برگزاری دوره‌های آموزشی است.
  • یک سوم آخر نیز از پرداخت حق عضویت اعضا و قراردادهای بین موسسه و نهادهای بین المللی به دست می‌آید.

ایریس برای رسیدن به این سه هدف اصلی تشکیل شده است:

  • مشارکت در پژوهش‌ها و در موضوعات ملی و بین المللی با ارائه خوانش‌های متفاوت و اصیل از رویدادها و چالش‌های ملی و بین المللی.
  • تشکیل یک مرکز ارزیابی کاملا مستقل
  • به وجود آوردن مکانی برای گفتگو، مطالعه و تامل برای همه کسانی که در حوزه مسائل راهبردی فعالیت می‌کنند، متخصصین حوزه‌های مختلف اندیشه و افراد دارای سابقه که شامل مقامات بلند پایه سیاسی، نظامی، صنعتی و همچنین کارشناسان و دانشگاهیان می‌شود.

این موسسه با پوشش بخش وسیعی از مسائل ژئواستراتژیک، به نهادهای عمومی از جمله وزارت خانه‌ها، نهادهای اروپایی، پارلمان، نهادهای بین المللی و شرکت‌های خصوصی که به پژوهش و آمار نیاز دارند، خدمات ارائه می‌دهد. پژوهشگران این موسسه در کنفرانس‌های متعددی در فرانسه و دیگر کشورها شرکت می‌کنند. به موازات آن، فعالیت رسانه‌ای ایریس، پویایی در فضای وب و شبکه‌های اجتماعی در کنار گردهمایی‌های متعددی که موسسه برگزار می‌کند؛ به آن اجازه می‌دهد تا مشارکت بالایی در مسائل راهبردی و بین الملل داشته باشد و بتواتد پاسخ گوی نیاز عموم به مطالعه و تحلیل درست از مسائل مهم باشد.

ایریس، اتاق فکری شناخته شده در عرصه جهانی است. براساس مطالعات سال ۲۰۱۴ دانشگاه پنسیلوانیا، به عنوان یکی از مرجع‌های ارزیابی اتاق‌های فکر در دنیا، این مرکز دارای جایگاه بیست و ششم جهانی( از بین ۶۶۸۱ اتاق فکر) در زمینه بهترین اتاق‌های فکر در حوزه سیاست خارجی و چالش‌های بین المللی، رتبه ۳۱ در مقوله دفاع و امنیت ملی و رده ۵۲ در حوزه برگزاری کنفرانس‌ها می‌باشد.

پژوهش:

در حوزه پژوهش، اقدامات به شکل مطالعات موردی، تحلیل و آمار و مشاوره به مسولین نهادهای عمومی وخصوصی یا نهادهای بین المللی صورت می‌گیرد. این فعالیت‌ها باعث برقراری همکاری‌ها بین این انجمن و مراکز خارجی یا شرکت‌ها می‌شود. در این بخش، مدیران پژوهش، پژوهشگران و پژوهشگران مدعو مشغول به فعالیت هستند. کارشناسان این حوزه ایریس، با پوشش همه جانبه حوزه‌های منطقه‌ای مختلف و چالش‌های بین المللی می‌توانند از گروه‌های مطالعاتی با تخصص‌های متفاوت برای هر موضوع پژوهشی استفاده کنند.

محور‌های اصلی پژوهش در ایریس، عبارتند از: امنیت، دفاع و خطرهای جدید، تکنولوزی و صنعت دفاع، تعادل بین المللی و جهانی سازی، انرژی و محیط زیست، مسائل اجتماعی و کنش‌گران غیر دولتی، ورزش و روابط بین الملل، مطالعات منطقه‌ای: اروپا، آمریکا، کشورهای اوراسیا، آفریقای جنوبی، خاورمیانه و نزدیک، سرزمین‌های مدیترانه و آسیا.

برگزاری رویدادهای مرتبط:

فعالان این بخش با همکاری حوزه پژوهش، سالانه نزدیک به ۵۰ گردهمایی برگزار می‌کنند. بعضی از این رویدادها برای عموم قابل استفاده و برخی دیگر مخاطب خاص و محدود دارند. همایش‌های بزرگ برگزار شده توسط ایریس، عبارتند از: همایش‌های سالانه مسائل راهبردی (از سال ۱۹۹۶) و سلسله همایش‌های نانت در حوزه ژئوپلیتیک. همایش‌ها، سمینارها و گردهمایی‌های دیگر در وقت تعیین شده توسط خود ایریس، یا به درخواست نهادهای فرانسوی یا خارجی، با مشارکت تصمیم‌گیرندگان سیاسی، اقتصادی و نظامی، خبرنگاران، کارشناسان، دانشگاهیان فرانسوی یا خارجی در حوزه‌های مختلف برگزار می‌شود.

نشر:

انتشارات ایریس مسئولیت چاپ خروجی‌های رویدادها و ایده‌های اتاق فکر را دارد. هرسال در سالنامه مرجع ایریس، دیدگاه‌های جهان‌شمول و البته جزیی‌نگر در خصوص عرصه‌های بین المللی و روابط راهبردی ارائه می‌شود. موسسه یک فصلنامه نیز دارد. مجله بین المللی و راهبردی که به پیوست گزارش‌های کاری از موضوعات مهم و بزرگ که صحنه بین الملل را با مقابل هم گذاشتن ایده‌پردازان با رویکردهای متفاوت می‌چیند، هر سه ماه یک بار چاپ می‌شود.

دوره‌های آموزشی:

ایریس، دو نوع دوره آموزشی ارائه می‌دهد:

  • دوره‌های آموزشی تخصصی به منظور تربیت افرادی که در زمینه روابط خارجی و راهبردی فعالیت می‌کنند.
  • دوره آموزش عالی خصوصی، با شش مدرک معادل لیسانس و ارشد به صورت حضوری و از راه دور در چارچوب دوره عالی مدرسه روابط بین الملل ایریس.

این موسسه همچنین قادر به برگزاری دوره‌های آموزشی درخواستی سازمان‌های مختلف می‌باشد.

عرصه‌های مطالعاتی:

  • امنیت، دفاع و خطرات جدید
  • تکنولوژی و صنعت دفاعی
  • توازن بین المللی و جهانی سازی
  • انرژی و محیط زیست
  • معضلات اجتماعی و کنش‌گران غیر دولتی
  • ورزش و روابط بین الملل
  • مسائل منطقه‌ای، شامل حوزه‌های: آفریقای جنوبی، آمریکا، آسیا، اروپا، خاورمیانه، خاور دور و کشورهای حوزه مدیترانه، روسیه و کشورهای اوراسیا.

از خصوصیات متمایز کننده موسسه ایریس، بخش مطالعات و مشاوره این اتاق فکر است. کارشناسان این موسسه با ارائه طرح‌ها و نظرات کاربردی برای شرکت‌ها و نهادهای عمومی و خصوصی سفارش دهنده پروژه‌های پژوهشی، به مسولین آنها در اتخاذ تصمیمات راهبردی کمک می‌کنند.

کارشناسان موسسه ایریس بیشتر در حوزه مسائل داخلی خبره هستند، آنها با تهیه انواع گزارشات ، تحلیل‌ها و آمار به مشتریان گوناگونی مانند (وزارت خانه‌های فرانسوی، نهادهای بین المللی، شرکت‌های بین المللی و …) خدمات ارائه می‌کنند. موسسه برای پاسخ دادن به نیاز مخاطبان متنوع خود، اقدام به تشکیل گروه‌های پژوهشی چند رشته‌ای کرده است. در کنار این برنامه‌ها، ایریس پروژه‌های چندین ساله برای بررسی مسائل بین المللی و راهبردی در دستور کار دارد.

همکاری‌های درازمدت با نهادهای عمومی:

از آغاز تاسیس، موسسه ایریس اقدام به دادن مشاوره و برگزاری همایش‌های مختلف برای نهادهای فعال در حوزه مسائل بین المللی و راهبردی (وزارت امور خارجه، شورای دفاع و امنیت ملی)، کرده است این فعالیت‌ها از سال ۲۰۰۰ به موسسات و نهادهای بین المللی و به خصوص نهادهای مربوط به اتحادیه اروپا (کمیسیون اروپا، مجلس اروپا، …) گسترش پیدا کرد.

مطالعات و پروژه‌های مشاوره‌ای:

پروژه‌های مطالعاتی و مشاوره‌ای به درخواست نهادهای ملی و بین المللی انجام می‌گیرد. این تحقیقات و پژوهش‌ها با تحلیل پرونده‌های بین المللی مانند: مسائل امنیتی، منطقه‌ای و مقررات ورزشی، و بیان پیشنهادات در زمینه‌ی مربوطه، به تصمیم گیری نهادهای عمومی کمک می‌کند. این اقدامات در قالب مطالعات و پروژه‌های مشاوره‌ای تعریف می‌شوند که می‌توانند توسط موسسه ایریس به تنهایی یا با همکاری اتاق‌های فکر خارجی اجرایی شوند.

همایش‌های بین المللی:

موسسه ایریس بنا به ابتکار عمل خود یا به درخواست نهاد‌های بین المللی، همایش‌های مختلفی با حضور مسئولین سیاسی، اقتصادی و کارشناسان بین المللی در طول سال برگزار می‌کند. این گردهمایی‌های محدود با هدف تقویت همکاری‌ها و به اشتراک گذاشتن ایده‌ها و نظرات متفاوت در همه حوزه‌ها به وجود آمده‌اند. محل برگزاری همایش‌ها می‌تواند در کشور فرانسه یا کشورهای دیگر باشد. از میان همایش‌های برگزار شده می‌توان به گردهمایی‌های دو جانبه فرانسه – آلمان ( میزگرد راهبردی فرانسه – آلمان)، فرانسه – ترکیه، فرانسه – روسیه و فرانسه – مصر، اشاره کرد.

پاسخ‌های مناسب به نیاز بخش خصوصی:

برای کمک به شرکت‌های خصوصی در جهت توسعه و گسترش شعبات خود در دیگر کشورها، موسسه ایریس کمک‌های فکری و کارشناسان خبره در حوزه مورد نیاز شرکت‌ها را برای دوره‌های کوتاه مدت متوسط و بلند مدت، در اختیار آنها قرار می‌دهد این اقدامات در قالب تحلیل و پژوهش، برگزاری سمینار‌ها و گردهمایی‌هایی با شرکت مقامات سیاسی و اقتصادی یا دوره‌های آموزشی بین المللی برای مسولین و فعالین حوزه‌های مربوطه، تعریف می‌شود.کمک‌های مختلف موسسه به شرکت‌های خصوصی عبارتند از:

  • مطالعات راهبردی: تحلیل موشکافانه و چند بخشی یک چالش ژئواستراتژیک در حوزه‌ی گسترش فعالیت یک شرکت درسطح بین الملل.
  • شرایط راهبردی: شناسایی افراد و شبکه‌های موثر، چشم انداز و خطرات سرمایه گذاری در حوزه اقتصادی، اجتماعی و سیاسی، مسائل زیست محیطی، راهبرد‌های سیاسی و … عناوین و حوزه‌هایی هستند که کارشناسان این موسسه با ارائه تحلیل‌ها و پژوهش‌های دقیق، به مدیران شرکت‌ها برای تصمیم گیری بهتر کمک می‌کنند.
  • برگزاری گردهمایی‌های محدود: طی این جلسات یک یا چند پژوهشگر موسسه، نظرات کارشناسانه خود را حول موضوع مورد بررسی مطرح می‌کند.
  • دوره‌های آموزشی حرفه‌ای سفارشی: بیش از ده سال است که موسسه ایریس برای مخاطب عام ، دوره‌های آموزشی عمومی با موضوع خاص برگزار می‌کند. این موسسه همچنین به سفارش شرکت‌ها دوره‌های آموزشی سفارشی برگزار می‌کند. این دوره‌ها با همکاری بخش مدیریت منابع انسانی شرکت‌ها و همچنین بخش بین الملل آنها، به منظور پاسخ گفتن به نیاز‌های کمی و فوری آنها برگزار می‌شوند.

موسسات و شرکت‌های همکار موسسه:

شرکت‌ها و مراکز مختلفی با موسسه همکاری می‌نمایند که برخی از آنها عبارتند از: گروه هواپیمایی ایرباس، شرکت آلستوم، اتحادیه اروپا، مجلس ملی، شهرداری پاریس، شرکت پست فرانسه شرکت رنو، گروه ماشین سازی سافران، شرکت نفت توتال، شبکه پنج فرانسه.

مسئولان موسسه:

پاسکال بونیفاس (رییس موسسه IRIS)

پاسکال بونیفاس، رییس موسسه روابط بین الملل و راهبردی است. وی در موسسه مطالعات اروپای دانشگاه پاریس نیز مشغول به تدریس است. او همچنین مدیر مسئول مجله بین الملل و راهبردی که هر سه ماه یکبار به چاپ می‌رسد (از سال ۱۹۹۱) و مجله سال راهبردی که سالانه و از ۱۹۸۵ منتشر می‌شود، را به عهده دارد. او در نوشتن و تنظیم و چاپ بیش از پنجاه کتاب با موضوعات روابط بین الملل، مسائل هسته‌ای و خلع سلاح، روابط قدرت بین کشورهای ابر قدرت، سیاست خارجی فرانسه، تاثیر ورزش بر مناسبات بین المللی، درگیری‌های غرب آسیا و خاور نزدیک و عواقب آن برای فرانسه، همکاری داشته است. بونیفاس مقاله‌های متعددی در نشریات بین الملل و ژئوپلیتیک به چاپ رسانده است. شرکت مستمر در رسانه‌های ملی و بین المللی، از جمله نوشتاری و دیداری- شنیداری، و برگزاری کنفرانس‌ها و مباحثات متعدد در فرانسه و دیگر کشورها، از جمله فعالیت‌های او است. وی سرمقاله نویس روزنامه‌های لاکروآ (فرانسه)، لاوانگاردیا (اسپانیا) و الاتحاد (امارات) و هم چنین عضو شورای ملی اخلاق در فدراسیون فوتبال فرانسه نیز می‌باشد. بونیفاس در سال ۲۰۱۲ برنده جایزه وبان شد.

دیدیه بیلیون (معاون موسسه):

وی دارای مدرک دکتری در رشته‌های علوم سیاسی و تاریخ – ژئوگرافی و کارشناس مسائل ترکیه و غرب آسیا می‌باشد. علاوه بر نویسندگی کتاب‌ها و مقالات متعدد در حوزه مسائل منطقه‌ای، دیدیه بیلیون به نگارش و انجام مطالعات و دادن مشاوره به نهاد‌های فرانسوی مانند وزارت دفاع و وزرات امور خارجه و همچنین شرکت‌های فرانسوی مشغول در حوزه خاورمیانه، می‌پردازد. وی در سال ۱۹۹۱ به ایریس پیوست. او بعد از دبیری بخش مطالعات، سپس ریاست بخش نشر و چاپ وسردبیری فصلنامه بین الملل و راهبردی منصوب شده و سپس به سمت معاونت اتاق فکر ایریس درآمد. وی همچنین در سمینار « ژئوپولیتیک ترکیه» که در موسسه ملی زبان‌ها و تمدن‌های شرقی برگزار شده به عنوان مدرس به فعالیت مشغول بوده است.

ژان پیر مولنی (معاون موسسه):

ژان پیر مولنی یکی دیگر از معاونان موسسه روابط بین الملل و راهبردی است. ژان پیر مولنی دارای مدرک مطالعات عالی در حوزه دفاع و همچنین حقوق عمومی و دبیر سی و یکمین نشست مرکز مطالعات عالی تسلیحات بوده است. وی همچنین در سال‌های ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۷ بازرس ویژه رییس کمیسیون دفاع و نیروهای نظامی مجلس ملی فرانسه بود. او در مجموعه ایریس، دبیر بخش پژوهش و نیز مسئول تمامی مطالعات و پژوهش‌هایی است که به حوزه‌های سیاست دفاعی، سیاست خارجی و امنیت مشترک PESC، ناتو، صنعت اسلحه‌سازی و بازار اسلحه مربوط می‌شود. وی عضو گروه سردبیری مجله بین المللی و راهبردی نیز می‌باشد. مولنی در دوره‌های آموزشی ایریس، به تدریس حوزه بازار تسلیحات و سیاست دفاعی مشغول می‌باشد.

کریم امیل بی تار (دبیر پژوهش):

کریم امیل بی تار دبیر پژوهش IRIS و کارشناس مسائل خاور نزدیک ،غرب آسیا و مسائل اجتماعی دنیای عرب می‌باشد. وی رییس دفتر مشاوره در حوزه‌های راهبردی، مذاکره و امور مردمی و همچنین سردبیر مجله دانش آموختگان قدیمی مدرسه عالی دولت می‌باشد. او در موسسات و مدارس عالی اقتصاد به تدریس روابط بین الملل، فلسفه سیاسی و مدیریت مشغول است. بی تار در سال ۲۰۰۸ به عنوان پژوهشگر مدعو به مجموعه ایریس پیوست. در سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۴، امیل بی تار بازرس ویژه گروه تلویزیونی CANAL+، در حوزه‌های مسائل راهبردی، توسعه و امور خارجی بود. وی همچنین با همکاری روبرت فادل کتابی با عنوان نگاهی به فرانسه (انتشارات سوی ،۲۰۰۷، ۶۴۰ صفحه) تنظیم و چاپ کرده است. در این کتاب سی نفر از شخصیت‌های مهم در حوزه‌های مختلف (روسای سابق دولت، اقصاددان‌ها، سیاست پژوهان، مورخین، روشنفکران، هنرمندان و …) از طریق مصاحبه یا مقاله نظرات خود را در مورد فرانسه امروز مطرح می‌کنند. کریم امیل بی تار، دانش آموخته مدرسه عالی دولت در سال‌های ۱۹۹۷ تا ۱۹۹۹ و دارنده مدرک از موسسه مطالعات سیاسی پاریس می‌باشد او همچنین دوره‌های مطالعاتی در حوزه‌های حقوق، اقتصاد، تاریخ و روابط بین الملل را در دانشگاه‌های سوربن، مک گیل و هاروارد گذرانده است. امیل بی تار به سه زبان فرانسه، انگلیسی و عربی مسلط است.

تیری کویل:

تیری کویل پژوهشگر ایریس، در حوزه ایران است. او استاد دانشگاه نوانسیا است و در آنجا به تدریس اقتصاد کلان، اقتصاد بین الملل و ریسک کشوری مشغول است. او دکترای اقتصاد سیاسی دارد و بیش از بیست سال در مورد ایران معاصر پژوهش انجام داده و کتاب‌ها و مقالات متعددی در این خصوص چاپ نموده است. وی همچنین در خصوص مسائل مربوط به اقتصاد نفتی فعالیت می‌کند.

کریم پاکزاد:

پاکزاد پژوهشگر مجموعه ایریس و کارشناس مسائل ایران، عراق و افغانستان می‌باشد. او همچنین با مرکز ژان ژورس همکاری دارد. علاوه بر مشاوره به شرکت‌ها و موسسات عمومی و خصوصی، پاکزاد در مجلات متعددی از جمله مجله بین المللی و راهبردی ایریس مشغول به نوشتن است. او گزارشات بسیاری در خصوص ایران، عراق، افغانستان و مسائل کردهای عراق در کنفرانس‌هایی که در ایران، عراق، افغانستان، پاکستان و ترکیه برگزار شده‌اند، ارائه کرده است. وی دارای مدرک علوم سیاسی و دکترای حقوق با گرایش روابط بین الملل از دانشگاه گرونوبل می باشد. پاکزاد تحصیلات خود را از دانشگاه کابل شروع کرده است.

فهرست اندیشکده‌های خارج

فهرست اندیشکده‌های ایران


گردآورنده: سعید دهقانی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *