موسسه عربی حقوق بشر

بازدیدها: ۱۷

موسسه عربی حقوق بشر (Arab Institute for Human Rights) سازمانی غیردولتی و مستقلی است که در سال ۱۹۸۹ میلادی در شهر تونس تأسیس گردید. این موسسه در زمینه حقوق بشر و با هدف ایجاد ساختار دموکراتیک به‌منظور ارائه و طراحی مکانیسمی برای پیگیری تحولات سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی در درون کشورهای عربی تشکیل‌شده است و تاکنون توانسته معیار و شاخص‌های علمی مختلفی را برای تجزیه ‌و تحلیل تغییرات و تحولات سیاسی موجود در تونس به‌ ویژه در مرحله انتقالی که در آن بازیگران فعال در صحنه سیاسی و قانونی ظهور و بروز کرده است، ارائه نماید. درواقع باید گفت از اهداف این موسسه ایجاد شرایط و فضایی برای نقش‌آفرینی بازیگران جدید در حوزه حقوق بشر مانند انجمن‌های حقوق بشر، سازمان‌های غیردولتی تازه تأسیس، وبلاگ نویسان، هنرمندان، شاعران و … در کشورهای عربی است. علاوه بر آن می‌توان به فعالیت‌هایی مانند مطالعات تطبیقی و مقایسه‌ای درباره کشورها، شناسایی نیازهای منطقه، ارائه اصول علمی برای تبادل شناخت و مستندسازی منابع اطلاعاتی در زمینه دموکراسی و عدالت، حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی اشاره نمود. این موسسه موفق به دریافت جایزه بین‌المللی یونسکو برای آموزش حقوق بشر در سال ۱۹۹۲ شده است.

راهبردهای موسسه عبارت‌اند از:

  • تقویت فعالیت‌های موسسه به‌عنوان مرکز آموزشی حقوق بشر
  • توسعه روش‌ها و راهکارهای عملیاتی کردن موضوعاتی همچون دموکراسی و حقوق بشر در کشورهای عربی

اهداف:

از اهداف موسسه حقوق بشر عرب می‌توان به گسترش فرهنگی حقوق بشر در حوزه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی طبق اعلامیه جهانی حقوق بشر و کنوانسیون‌های بین‌المللی اشاره‌شده نمود.

فعالیت‌ها:

این موسسه در زمینه‎‌های ذیل فعالیت می‌کند:

  • فعالیت‌های آموزشی و پرورشی در زمینه حقوق بشر
  • توسعه پژوهش علمی در زمینه حقوق بشر
  • ارتقاء نقش رسانه‌ها در گسترش فرهنگ حقوق بشر
  • تقویت ظرفیت سازمان‌های جامعه مدنی در کشورهای عربی
  • ارائه مشاوره و همکاری در زمینه حقوق بشر به نهادهای دولتی
  • تسهیل تبادل اطلاعات در زمینه حقوق بشر
  • اشاعه فرهنگ حقوق زنان و کودکان

فعالیت مرکز عربی حقوق بشر در سطح بین‌الملل:

  • ارتباط رسمی مشورتی با یونسکو از سال ۲۰۰۵ میلادی
  • ارتباط با اداره تبلیغات سازمان ملل متحد از سال ۲۰۰۲
  • همکاری با شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد از سال ۱۹۹۷
  • سازمان ناظر در کمیسیون آفریقایی حقوق بشر از سال ۱۹۹۷
  • مقام مشورتی خاص در شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد از سال ۱۹۹۷
  • عضو ناظر در کمیسیون آفریقایی حقوق بشر از سال ۱۹۹۷
  • عضو ناظر در کمیته عربی دائمی حقوق بشر از سال ۱۹۹۲

فعالیت‌های مرکز گروه‌های زیر را شامل می‌شود:

  • سازمان‌های غیردولتی و سازمان‌های مردم‌نهاد
  • فعالان درزمینه آموزش‌ و پرورش (وزارت آموزش‌ و پرورش، اساتید، دانشجویان و مؤلفین کتب درسی)
  • دستگاه‌های اجرایی، قضایی و قانون‌گذاری
  • گروه‌های خاص مانند، زنان، کودکان، پناهندگان و کسانی که به دلیل مشکل جسمی دارای نیازهای خاص هستند مثل معلولین
  • روزنامه‌نگاران

ساختار:

هیئت‌مدیره از رئیس مرکز و نمایندگانی از سه سازمان مؤسس آن و نمایندگانی از کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، یونسکو، یونیسف و صندوق توسعه سازمان ملل متحد تشکیل‌شده است. هیئت‌مدیره باید به‌طور منظم توسعه استراتژی‌ها و سیاست‌های مرکز را در جلسات خود موردبررسی قرار دهد.

هیئت‌علمی مرکز:

نهاد مشورتی شامل یک گروه از متخصصان و کارشناسان عرب در زمینه حقوق بشر است و وظیفه آن ارائه مشاوره علمی برای اجرای پروژه‌های مؤسسه است.

شعب موسسه عربی حقوق بشر:

  • شعبه موسسه حقوق بشر عرب در بیروت – لبنان
  • شعبه موسسه حقوق بشر عرب در قاهره – مصر
  • شعبه موسسه حقوق بشر در کازابلانکا- مغرب
  • شعبه حقوق بشر در جنوب تونس – تونس
  • شعبه حقوق بشر در بنزرت – تونس

گرایش‌های جدید مرکز عربی حقوق بشر:

بر اساس تجزیه‌وتحلیل مقدماتی از واقعیت‌های منطقه‌ای و متغیرهای جدید محلی سه جهت‌گیری عمده در برنامه‌ریزی استراتژیک موسسه در سال‌های ۲۰۱۲-۲۰۱۵ شامل موارد ذیل است:

۱ –حمایت از ظرفیت و توانایی‌های جوامع مدنی عرب و بازیگران جدید در جنبه‌های ذیل:

  • جنبه رهبری و مدیریت: رهبری و مدیریت باتجربه سازمان‌ها، مدیریت مالی، توسعه عضویت، ایجاد زمینه‌های اجتماعی و درک واقعیت نیازهای اصلی جامعه، برنامه‌ریزی استراتژیک.
  • جنبه موضوعی: حمایت از ظرفیت و توانایی‌ها در زمینه مسائل مربوط به حقوق بشر و گذار دموکراتیک و توسعه آن در مسائل حقوق زنان و برابری جنسیتی، آزادی عقیده و بیان، توسعه اجتماعی، مشارکت سیاسی، نظارت بر انتخابات، آموزش مدنی، محیط‌زیست، مبارزه با فساد و ترویج حکومت‌داری خوب، عدالت انتقالی، پاسخگویی به مسائل مربوط به آشتی ملی و …
  • برنامه‌ریزی‌های تطبیقی: به‌کارگیری رهیافت حقوق بشر از طریق برنامه‌ریزی و تجزیه ‌و تحلیل واقعیت‌های موجود، مطالعه نیازها و انتخاب راه‌حل‌هایی بر اساس اصل مشارکت و ایجاد ائتلاف، آموزش عمومی، توجه به رویکردهای جنسیتی در جامعه، آموزش‌های تخصصی و آموزش مربیان، برگزاری همایش‌های متنوع برای گروه‌های مختلف.

۲- اصلاح قوانین و حمایت از ظرفیت‌های نهادی برای مشارکت و بالا بردن میزان نفوذ:

  • تهیه پیش‌نویس و یا اصلاح قانون اساسی در جهت استانداردهای حقوق بشر و ایجاد حکومت دموکراتیک
  • اصلاحات قضایی
  • اصلاحات امنیتی
  • اصلاحات رسانه‌ای
  • اصلاحات مدیریتی
  • اصلاح آموزش‌وپرورش
  • مسائل مربوط به عدالت انتقالی
  • مسائل مربوط به توسعه سیاست‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی

ابزارها برای رسیدن به این اهداف:

  • ایجاد مرکزی شامل منابع، اسناد، مدارک و اطلاعات (تجربه ویژه درزمینهٔ انتقال دموکراتیک)
  • تبادل تجربیات و تخصص‌ها در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی
  • سازمان‌دهی کارگاه‌ها و سمینارها فکری و اندیشه‌ای
  • تدوین تحقیقات و مقالات تحلیلی در حوزه سیاسی
  • تشکیل کارگروه کارشناسان در مورد مسائل تخصصی

۳-توسعه فرهنگ حقوق بشر در جهت رفع موانع حقوقی و کاهش آسیب‌ها:

  • نیازمندان و قشرهای آسیب‌پذیر جامعه با تأکید ویژه به زنان، کودکان و پناهندگان، معلولین، زندانیان و ساکنان مناطق روستایی و محروم و اقلیت‌ها
  • بررسی ابعاد حاشیه‌نشینی در بخش‌های مختلف سیاسی، فرهنگی، اقتصادی، جغرافیایی، اجتماعی
  • راهکارهای حمایت از قشرهای آسیب‌پذیر در موضوع حقوق بشر
  • شناخت علمی ریشه‌های مشکلات حاشیه‌نشینی (تولید دانش در مورد حاشیه‌نشینی و مکانیسم مقابله و رویارویی با آن، مدل‌سازی و مستندسازی درباره آن، توسعه ابزارهای آموزشی برای فعال کردن گروه‌های حاشیه‌نشین برای مطالبه حقوق آنها)
  • حمایت از ظرفیت بازیگران و طرف‌های ذی‌ربط برای مقابله با حاشیه‌نشینی
  • توسعه فرهنگ حقوق بشر در ارتقاء مسئولیت اجتماعی نسبت به رفع مشکلات حاشیه‌نشین‌ها

موافقت‌نامه‌های موسسه:

  • همکاری با وزارت امور اجتماعی تونس
  • مشارکت و همکاری با شهرداری صفاقس
  • مشارکت با اتحادیه عمومی کار تونس
  • همکاری و مشارکت با شورای ملی حقوق بشر (پادشاهی مراکش)
  • مشارکت با شبکه الجزیره
  • همکاری با شورای مشورتی برای توافقنامه حقوق بشر (پادشاهی مراکش)
  • همکاری با انجمن اندیشه عربی
  • همکاری با وزارت حقوق بشر و پادشاهی مراکش
  • همکاری با وزارت آموزش‌وپرورش تونس
  • همکاری با سازمان حقوق بشر عرب
  • همکاری و مشارکت با کمیسیون ملی توافقنامه حقوق بشر (قطر)
  • همکاری و مشارکت با مرکز ملی توافقنامه حقوق بشر (اردن)
  • همکاری و مشارکت با وزارت حقوق بشر در جمهوری یمن
  • همکاری و مشارکت با موسسه حقوق بشر دانشگاه لیون
  • همکاری با دانشگاه لبنان

لازم به ذکر است که موسسه عربی حقوق بشر در قطر زیر نظر عزمی بشاره و با کمک بعضی از تونسی‌ها ازجمله دکتر مهدی مبروک وزیر اسبق فرهنگ تونس (پس از انقلاب) و دکتر علی بن مبارک (استاد دانشگاه) فعالیت می‌نماید. اخیراً گرایش‌های شیعه ستیزی و شیعه هراسی در فعالیت‌های موسسه خصوصاً با توجه به حمایت مالی قطر گسترش مشهودی داشته است. در این زمینه اخیراً نتایج تحقیقی با عنوان «تدین در تونس» از این مرکز منتشر شد که در رسانه‌های تونس انعکاس زیادی داشت که بر اساس آن، اکثریت تونسی‌ها با شفافیت تمام گرایش به مذهب تشیع را رد می‌کنند و در مقابل با گرایش خود به مذهب اهل سنت و جماعت تأکید می‌ورزند.

فهرست اندیشکده‌های خارج

فهرست اندیشکده‌های ایران


گردآورنده: سعید دهقانی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *