موسسه لودویگ فن میزس

بازدیدها: ۸۷

مؤسسه لودویگ فن میزس یا مؤسسه میزس (Ludwig Von Mises Institute)، یک سازمان لیبرترین معاف از مالیات واقع در آوبرن، آلاباما است. این سازمان به افتخار لودویگ فن میزس (۱۸۸۱–۱۹۷۳) اقتصاددان مکتب اتریش نامگذاری شده‌است.

مؤسسه لودویگ فن میزس در ۱۹۸۲ توسط لو راکول جونیر، موری راتبارد و برتن بلومرت و در پی جدایی موری راتبارد از مؤسسه کیتو که یکی از مؤسسین آن بود تأسیس شد. این مؤسسه سالانه جایزه ۱۰٬۰۰۰ دلاری سکلربام را برای «یک عمر دفاع از آزادی» به دانشوران یا روشنفکران عرصه عمومی اهدا می‌کند. نماینده کنگره آمریکا ران پال و اقتصاددانانی چون والتر بلاک و هانس هرمان هپه از برندگان این جایزه بوده‌اند.

شعار:

«تسلیم شر نشوید بلکه حتی جسورتر علیه آن پیش بروید»

هدف:

پیشبرد سنت فکری میزسی از طریق دفاع از اقتصاد بازار، مالکیت خصوصی، پول قوی، روابط صلح‌آمیز بین‌المللی در عین مخالفت با مداخله دولتی به دلیل مخرب بودن اقتصادی و اجتماعی.

لودویگ فن میزس

لودویش هاینریش الدر فن میزس (۱۸۸۱–۱۹۷۳) (به آلمانی: Ludwig Von Mises) فیلسوف، اقتصاددان مکتب اتریش و لیبرال کلاسیک بود. او از چهره‌های برجسته مکتب اتریشی تفکر اقتصادی شد و بیش از همه به خاطر کارهایش در زمینه کنش‌شناسی شناخته می‌شود. او در ۱۹۴۰ در هراس از اشغال سوییس به دست رایش آلمان به ایالات متحده مهاجرت کرد. او بر جنبش لیبرترین در ایالات متحده در میانه قرن بیستم تأثیر قابل توجهی گذاشت.

او را بیش از همه برای نوشتن کتاب‌های تئوریک تأثیرگذاری چون کنش انسانی، سوسیالیسم، نظریه و تاریخ و چندین اثر مطرح دیگر می‌شناسند؛ اما او همچنین در مجموعه درس گفتارهایی که سال ۱۹۵۹ در آرژانتین ایراد شدند، با زبانی غیرتخصصی که برای اهالی کسب‌وکار، استادان و معلمان و دانشجویان سایر رشته‌ها قابل‌استفاده باشد به تشریح رئوس اندیشه اقتصادی خود پرداخت. او در تجزیه و تحلیل تئوری خود با زبانی ساده بسیار چیره‌دست بود. واقعیت‌های مهم تاریخی را با اصول اقتصادی تشریح می‌کند. نشان می‌دهد که چطور سرمایه‌داری نظام سلسله مراتبی اروپای زمان فئودالیسم را از هم پاشاند و پیامدهای سیاسی روی کارآمدن انواع مختلف دولت‌ها را حلاجی می‌کند. از دیگر رئوس کار او بررسی نارسایی‌های سوسیالیسم و دولت رفاه است و نشان می‌دهد که چطور مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان با آزادی در نظام سرمایه‌داری می‌توانند مقاصد خود را برآورده سازند.

اندیشه‌ها

میزس به‌طور گسترده‌ای به عنوان یک لیبرال کلاسیک می‌نوشت و سخنرانی می‌کرد و هم‌چنین یکی از رهبران مکتب اقتصادی اتریش بود. او در رسالاتش درباره اقتصاد، به آشکارسازی بنیان‌های مفهومی پرداخت که آن را «Praxeology» نام نهاد. علم اعمال انسان یک کنش‌شناسی انسان. بسیاری از آثار او در مورد دو موضوع اقتصادی بودند:

۱-اقتصاد پولی و تورم.

۲-تفاوت بین اقتصاد دولتی و تجارت آزاد.

میزس می‌گوید پول به خاطر مطلوبیتش در ابتیاع دیگر کالاها مورد تقاضا است و نه به خاطر خودش و این‌که هر گسترش عرضه پولی، به استثنای عرضه مسکوکات، موجب ایجاد سیکل‌های تجاری رونق و رکود می‌شود. دیگر معاضدت قابل توجه میزس بحث او در این باب بود که سوسیالیسم به لحاظ اقتصادی به خاطر مشکل محاسبات اقتصادی می‌بایست شکست بخورد. میزس بیان کرد که بدون اقتصاد بازار هیچ سیستم قیمت‌گذاری کارآمدی وجود نخواهد داشت. چیزی که او برای دستیابی به یک تخصیص عقلانی کالاهای سرمایه‌ای به بارآورترین استفاده‌شان لازم می‌دانست. سوسیالیسم شکست می‌خورد چراکه بر اساس گفته فون میزس تقاضا بدون قیمت‌ها قابل محاسبه نیست. این بحث توسط دیگر پیروان مکتب اتریش مثل فون هایک به صورت مفصل و مبسوط پرورده شد. خود میزس چنین می‌نویسد: «واژگان معمول زبان سیاسی احمقانه هستند. چپ چیست و راست چیست؟ چرا هیتلر باید راست باشد و استالین، دوست موقت او، چپ؟ چه کسی مرتجع است و چه کسی ترقی‌خواه؟ ارتجاع در برابر یک سیاست نابخردانه محکوم نیست و پیشرفت به سوی آشوب ستودنی نیست. هیچ چیز نباید تنها به خاطر آن‌که جدید است، رادیکال است یا مد روز است پذیرفته شود. اگر دکترینی که راست کیش (Orthodox) بر آن ایستادگی می‌کند بی‌عیب و مستحکم باشد آن‌گاه ارتدوکسی (Orthodoxy) یک شر نیست. چه کسی ضد کارگر است؟ آن کسانی که می‌خواهند کارگران را به سطح روسیه نزول دهند یا کسانی که برای کارگران استانداردهای سرمایه‌دارانه آمریکا را طلب می‌کنند؟ چه کسانی ملی‌گرایند؟ آن کسانی که می‌خواهند کشورشان را لگدمال چکمه نازی‌ها کنند یا آن کسانی که کشورشان را مستقل می‌خواهند؟».

یکی از قابل توجه‌ترین نظریات میزس این بود که سوسیالیسم از نظر اقتصادی محکوم به شکست است. در مقاله‌ای در ۱۹۲۰، میزس این‌گونه نوشت که یک دولت سوسیالیست نمی‌تواند محاسبات اقتصادی لازم برای سازمان‌دهی مؤثر یک اقتصاد پیچیده را انجام دهد. با اینکه اقتصاددانان سوسیالیستی چون اسکار لنج و آبا لرنر با او مخالفت کردند اما اقتصاددانان مدرن متفق‌القولند که بحث میزس به همراه توضیحات هایک بر آن درست است.

میزس معتقد بود که حقیقت‌های اقتصادی از یک سری بدیهیات روشن نشأت می‌گیرند و نمی‌توان آن‌ها را به صورتی تجربی آزمایش کرد. او نظرات خود را در مهم‌ترین اثرش، کنش انسانی، و سایر انتشاراتش شرح داد هرچند که چندان در جذب اقتصاددانان خارج از مکتب اتریش موفق نشد. میزس همچنین یکی از طرفداران مهم لسه فر بود؛ او معتقد بود دولت در هیچ جای اقتصاد نباید دخالت کند.

کتاب‌شناسی و آثار

از آثار مهم میزس می‌توان به کنش انسانی، سوسیالیسم، لیبرالیسم، تئوری پول و اعتبار، بوروکراسی و ذهنیت ضد سرمایه‌دارانه اشاره کرد. کتاب آخر با عنوان «ذهنیت ضدسرمایه‌داری» توسط لیونا عیسی قلیان و سعید قاسمی نژاد به فارسی برگردانده شده و نشر شورآفرین آن را منتشر کرده‌است. نشر نی نیز کتابی با عنوان «اندیشه‌های اقتصادی لودویگ فون میزس» منتشر کرده‌است که مجموعه مقالاتی از نویسندگان مختلف درباره میزس است که مقدمه‌ای از پروفسور لورنس ماس در آغاز آن آمده و توسط فریدون تفضلی به فارسی برگردانده شده‌است.

مقالات شخصی فون میزس، در دوران پس از سال ۱۹۳۸، در آرشیو دانشگاه «Grove city» در پنسیلوانیای غربی گردآوری شده‌است. کپی مقالات هر دو آرشیو مسکو و «Grove city» در انستیتو میزس در اوبرن در آلاباما نگهداری می‌شوند. مجموع کارهای دیگری از او را می‌توان در اتاق تجارت وین، انجمن دانش‌آموختگان مطالعات بین‌الملل در ژنو و در انستیتو هوور در دانشگاه استنفورد یافت. منبعی مهم و ضروری برای مطالعه زندگی و کارهای فون میزس، اتوبیوگرافی وی با نام «یادداشت‌ها و خاطره‌ها» (۱۹۷۸) است، اما این کتاب، تنها وقایع رخداده تا سال ۱۹۴۰ را در برمی‌گیرد و فقط به پیشرفت‌های روشنفکری وی در شرایط آن زمان می‌پردازد. یک منبع مهم دیگر که بیشتر به خود فون میزس می‌پردازد، «سال‌های زندگی من با لودویگ فون میزس» (۱۹۸۴) نوشته مارگیت فون میزس می‌باشد. مقالات شخصی وی، مربوط به زمان قبل از ۱۹۳۸، در «آرشیو مخصوص گردآوری‌های مستند تاریخی» در مسکو، جمع‌آوری شده‌اند. این مقالات در ۱۹۳۸ از آپارتمان فون میزس در وین ربوده شدند. ارتش سرخ در پایان جنگ جهانی دوم، این مقالات را به همراه تألیفات بسیار دیگری، در یک قطار متروکه در بوهمیا (Bohemia) پیدا کرد و آن‌ها را به مسکو آورد. هنوز هیچ زندگی‌نامه جامعی درباره فون میزس به چاپ نرسیده‌است. بیوگرافی‌های روشنفکرانه مفیدی که در این رابطه می‌توان نام برد، عبارتند از: «لودویگ فون میزس: عالم، آفرینش‌گر، قهرمان» (۱۹۸۸) اثر موری روتبارد و «لودویگ فون میزس: انسان و علم اقتصاد او» (۱۹۷۳)، نوشته اسرائیل کرزنر. روتبارد همچنین «لزوم فون میزس» (۱۹۷۳) را نیز به نگارش درآورده‌است.

فهرست اندیشکده‌های خارج

فهرست اندیشکده‌های ایران


گردآورنده: سعید دهقانی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *